Nội dung bài viết

Xuất huyết mắt nguy hiểm không? Nguyên nhân và cách điều trị

Xuất huyết mắt là tình trạng mạch máu trong mắt bị vỡ, khiến máu thoát ra và tích tụ bất thường tại các cấu trúc như kết mạc, tiền phòng, dịch kính hoặc võng mạc. Đây không phải là một bệnh lý đơn lẻ mà là dấu hiệu của nhiều nguyên nhân khác nhau từ chấn thương, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn đông máu cho đến tác dụng phụ của thuốc chống đông.

Biểu hiện của xuất huyết mắt rất đa dạng, có thể chỉ là đỏ mắt không đau, nhưng cũng có thể gây mờ mắt, đau nhức hoặc giảm thị lực đột ngột. Việc xác định đúng vị trí xuất huyết, nguyên nhân nền và mức độ tổn thương là yếu tố để lựa chọn phương pháp theo dõi hoặc điều trị phù hợp, nhằm bảo vệ thị lực lâu dài.

Bài viết này sẽ cung cấp thông tin toàn diện về xuất huyết mắt, giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết triệu chứng và biết cách xử trí phù hợp để bảo vệ sức khỏe thị lực.

Xuất huyết mắt: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị.

Xuất huyết mắt là gì?

Xuất huyết mắt xảy ra khi máu thoát ra khỏi mạch máu trong mắt do thành mạch máu bị tổn thương. Dựa vào vị trí, xuất huyết mắt được phân thành 5 loại chính: xuất huyết dưới kết mạc, xuất huyết tiền phòng, xuất huyết dịch kính, xuất huyết võng mạc, và xuất huyết dưới màng mạch.

Xuất huyết dưới kết mạc là loại phổ biến nhất, xảy ra khi máu chảy dưới lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng mắt. Đây thường là tình trạng lành tính, không gây đau và biểu hiện bằng vùng mắt bị đỏ tươi rõ rệt trên mắt.
Xuất huyết tiền phòng xảy ra khi máu xuất hiện tại khoang nằm giữa giác mạc và mống mắt. Chấn thương gây xuất huyết tiền phòng nếu nặng có thể dẫn đến viêm giác mạc hoặc loét giác mạc.
Xuất huyết dịch kính là tình trạng máu rò rỉ vào khoang dịch kính, tạo ra các vết mờ, tụ xuất hiện trong vùng nhìn, từ nhẹ như “ruồi bay” đến nặng gây giảm thị lực hoặc mù tạm thời.
Xuất huyết võng mạc xảy ra khi máu tích tụ ở các lớp khác nhau của võng mạc, có thể liên quan đến các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường hay tắc tĩnh mạch võng mạc.
Xuất huyết dưới màng mạch là tình trạng máu tích tụ giữa màng mạch và củng mạc, thường xảy ra do chấn thương nặng hoặc là biến chứng sau phẫu thuật mắt. Đây là tình trạng cấp cứu nhãn khoa tối khẩn cấp vì có nguy cơ gây mù lòa vĩnh viễn nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Xuất huyết mắt là tình máu chảy hoặc tụ bất thường trong mắt

Xuất huyết mắt là tình trạng chảy máu hoặc tụ máu bất thường xảy ra trong các cấu trúc khác nhau của mắt.

Nguyên nhân bị xuất huyết mắt

Nguyên nhân gây xuất huyết mắt thường gặp nhất là do tăng áp lực tĩnh mạch đột ngột, chấn thương vật lý hoặc biến chứng của các bệnh lý mãn tính làm suy yếu thành mạch máu. Dưới đây là 5 nhóm nguyên nhân chính được các bác sĩ nhãn khoa tại Mắt Sài Gòn tổng hợp:

Tăng áp lực vùng đầu mặt đột ngột: Ho dữ dội, hắt hơi mạnh, nôn mửa, rặn đẻ hoặc mang vác vật nặng làm tăng áp suất máu tĩnh mạch tức thời, khiến các mao mạch mỏng manh ở mắt bị vỡ tự phát.

Chấn thương và tác động vật lý: Va đập trực tiếp vào mắt (do tai nạn, chơi thể thao), dụi mắt quá mạnh hoặc các chấn thương vùng đầu mặt gây tổn thương hệ thống mạch máu kết mạc. Việc sử dụng kính áp tròng sai cách cũng có thể gây kích ứng và chảy máu.

Biến chứng bệnh lý nền toàn thân:

Cao huyết áp: Làm xơ vữa và tăng áp lực lên thành mạch, dẫn đến vỡ mạch máu võng mạc.
Đái tháo đường: Gây tổn thương vi mạch, hình thành các mạch máu mới bất thường (tăng sinh) dễ vỡ, gây xuất huyết dịch kính nghiêm trọng.
Rối loạn đông máu: Thiếu hụt vitamin K, vitamin C hoặc các vấn đề về tiểu cầu làm máu khó đông, tăng nguy cơ xuất huyết tự phát.

Viêm nhiễm nhãn khoa: Các tình trạng viêm kết mạc cấp tính do virus (như Enterovirus 70) hoặc vi khuẩn khiến mạch máu bị giãn nở quá mức, dẫn đến rò rỉ máu vào lòng trắng mắt.

Tác động của thuốc điều trị: Sử dụng các loại thuốc chống đông máu (Warfarin, Heparin) hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu (Aspirin) để điều trị bệnh tim mạch làm tăng nguy cơ chảy máu dưới kết mạc.

WARFARIN và ASPIRIN nguyên nhân xuất huyết mắt

Thuốc chống đông máu (như warfarin) và thuốc chống kết tập tiểu cầu ( như aspirin).

Triệu chứng xuất huyết mắt

Triệu chứng xuất huyết mắt thay đổi tùy theo loại và mức độ nghiêm trọng. Thông thường, mắt sẽ xuất hiện mảng đỏ hoặc đỏ tươi rõ rệt trên tròng trắng mắt, không gây đau và không ảnh hưởng thị lực với trường hợp xuất huyết dưới kết mạc. Người bệnh có thể cảm thấy khó chịu, mắt bị cộm xốn nhẹ mà không có tiết dịch hay mờ mắt.

Xuất huyết dưới kết mạc biểu hiện bằng vết đỏ chói, khu trú trên tròng trắng mắt mà không đau, không mờ mắt, không chảy nước mắt và không nhạy sáng.
Xuất huyết tiền phòng nghiêm trọng hơn với triệu chứng máu xuất hiện trong tiền phòng, gây đau mắt, sợ ánh sáng, nhìn mờ hoặc mất một phần thị lực. Đôi khi có thể nhìn thấy máu lắng thành lớp ở dưới cùng của đồng tử.
Xuất huyết dịch kính gây ra hiện tượng nhìn thấy “ruồi bay”, bóng, sợi hoặc mảng tối lơ lửng trước mắt, mờ mắt nhanh hoặc mất thị lực đột ngột. Tầm nhìn có thể xuất hiện vết đỏ, bóng nước hoặc cảm giác áp lực trong mắt.
Xuất huyết võng mạc gây mờ mắt, có vệt đen hoặc ám đỏ trong tầm nhìn, nhìn thấy ánh chớp sáng, “ruồi bay” hoặc vùng mù cục bộ, có thể mất một phần thị lực.

Xuất huyết mắt có nguy hiểm không?

Mức độ nguy hiểm của xuất huyết mắt phụ thuộc chủ yếu vào loại và vị trí xuất huyết. Đa số các trường hợp xuất huyết dưới kết mạc là lành tính, trong khi xuất huyết nội nhãn rất nguy hiểm.

Xuất huyết mắt dưới kết mạc thường tự hết trong vòng 2-3 tuần mà không ảnh hưởng đến thị lực, không đau và hiếm khi gây biến chứng nghiêm trọng. Máu trong mắt sẽ dần chuyển từ đỏ tươi sang vàng trước khi biến mất hoàn toàn.

Ngược lại, mọi trường hợp xuất huyết nội nhãn (tiền phòng, dịch kính, võng mạc) đều có nguy cơ làm giảm thị lực, gây mờ mắt và có thể dẫn đến mù tạm thời hoặc vĩnh viễn nếu không điều trị kịp thời. Biến chứng bao gồm tăng nhãn áp, tắc nghẽn dẫn lưu thủy dịch, tổn thương võng mạc và viêm kết mạc thứ phát do vệ sinh mắt kém, đặc biệt ở trẻ em.

Xuất huyết mắt trở nên nguy hiểm và cần đi khám ngay khi:

Không tự tan sau 2-3 tuần

Đau mắt dữ dội, giảm hoặc mất thị lực, nhìn mờ đột ngột

Tái phát nhiều lần; xảy ra sau chấn thương nặng hoặc phẫu thuật mắt

Để lại thông tin để được tư vấn miễn phí và hưởng các ưu đãi

Họ và tên *

Dịch vụ cần tư vấn *

Số điện thoại *

Kèm triệu chứng toàn thân như bầm tím, chảy máu ở vị trí khác

Xuất huyết mắt biểu hiện dưới vết đỏ chói trong mắt

Bệnh biểu hiện dưới vết đỏ chói trong mắt, không gây chảy nước mắt.

Xuất huyết mắt có nguy hiểm không?

Ngược lại, mọi trường hợp xuất huyết nội nhãn bao gồm tiền phòng, dịch kính và võng mạc đều tiềm ẩn nguy cơ gây giảm thị lực, có thể dẫn đến mờ mắt, thậm chí mù tạm thời hoặc vĩnh viễn nếu không được điều trị kịp thời. Các biến chứng có thể gặp bao gồm tăng nhãn áp, tắc nghẽn đường dẫn lưu thủy dịch, tổn thương võng mạc, và nguy cơ viêm kết mạc thứ phát nếu không vệ sinh mắt tốt, đặc biệt ở trẻ em nếu không xử trí kịp thời.

Xuất huyết mắt trở nên nguy hiểm và cần đi khám ngay khi không tự tan sau 2-3 tuần, có biểu hiện đau mắt, giảm thị lực, nhìn mờ hoặc các dấu hiệu bất thường khác. Đặc biệt khi tái phát nhiều lần, xảy ra sau chấn thương nặng, phẫu thuật mắt, hoặc kèm theo các triệu chứng hệ thống như bầm tím, chảy máu vùng khác.

Cần đi khám bác sĩ nếu không tự tan từ 2 - 3 tuần

Xuất huyết mắt trở nên nguy hiểm và cần đi khám ngay khi không tự tan sau 2-3 tuần.

Xuất huyết mắt có lây không?

Xuất huyết mắt hoàn toàn không lây từ người này sang người khác. Đây là tình trạng liên quan đến sự tổn thương hoặc vỡ các mạch máu nhỏ trong mắt, thường xảy ra do tăng huyết áp đột ngột, va chạm, căng thẳng khi ho, hắt hơi mạnh hoặc các bệnh lý mạch máu. Xuất huyết mắt không phải là bệnh nhiễm trùng, vì vậy không có cơ chế truyền nhiễm qua tiếp xúc hay sinh hoạt hằng ngày.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, xuất huyết mắt có thể xuất hiện đồng thời với các bệnh lý nhiễm trùng ở mắt như viêm kết mạc, viêm màng bồ đào do virus hoặc vi khuẩn. Khi đó, nguy cơ lây nhiễm (nếu có) không đến từ xuất huyết mắt, mà phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân nhiễm trùng đi kèm.

Điều này khác với đau mắt đỏ, vốn là bệnh truyền nhiễm và có thể lây lan qua tiếp xúc trực tiếp, dùng chung vật dụng cá nhân hoặc dịch tiết từ mắt.

Làm gì khi bị xuất huyết mắt?

Khi xuất hiện xuất huyết mắt, điều quan trọng đầu tiên là đánh giá mức độ và loại xuất huyết để có hướng xử trí phù hợp. Cần phân biệt xuất huyết dưới kết mạc nhẹ, lành tính với các loại xuất huyết nặng hơn như xuất huyết dịch kính, võng mạc hay tiền phòng cần can thiệp chuyên khoa.

Điều trị và chăm sóc tại nhà với xuất huyết dưới kết mạc: Thường không cần điều trị, máu sẽ tự tan trong 1-2 tuần. Có thể sử dụng nước nhỏ mắt để làm dịu mắt nếu có cảm giác cộm hoặc ngứa. Tránh dụi mắt, giữ vệ sinh mắt sạch sẽ và hạn chế các hoạt động gắng sức làm tăng áp lực trong mắt như khiêng nặng, rặn mạnh.
Cần gặp bác sĩ gấp: Nếu kèm đau mắt, giảm hoặc mất thị lực, nhức mắt nhiều, hoặc xảy ra sau chấn thương, cần đi khám bác sĩ mắt khẩn cấp để loại trừ các nguyên nhân nguy hiểm hơn như xuất huyết nội nhãn, tổn thương võng mạc, tăng nhãn áp.
Điều trị y tế chuyên sâu với xuất huyết nặng: Có thể cần các biện pháp như theo dõi, điều chỉnh bệnh nền (tiểu đường, tăng huyết áp), tiêm thuốc chống tăng sinh mạch máu (anti-VEGF), laser võng mạc, phẫu thuật lấy máu dịch kính (vitrectomy), hoặc các thủ thuật chuyên sâu khác tùy nguyên nhân và mức độ. Kiểm soát và tầm soát nguyên nhân bao gồm đo huyết áp, kiểm tra rối loạn đông máu, kiểm tra bệnh lý nền như tiểu đường, bệnh tim mạch nếu cần thiết.

Có thể sử dụng nước nhỏ mắt để làm dịu mắt nếu có cảm giác cộm hoặc ngứa.

Cách phòng ngừa xuất huyết mắt

Phòng ngừa xuất huyết mắt tập trung vào việc giảm thiểu các yếu tố nguy cơ và bảo vệ mắt khỏi chấn thương. Dưới đây là 4 biện pháp phòng ngừa xuất huyết mắt:

Phòng ngừa chấn thương mắt: Đeo kính bảo hộ khi cần, nâng cao ý thức bảo vệ mắt và tránh các hoạt động làm tăng áp lực nội nhãn (nâng nặng, rặn mạnh, ho/hắt hơi mạnh không kiểm soát).
Kiểm soát bệnh lý nền: Kiểm soát huyết áp thường xuyên, quản lý tốt đái tháo đường để phòng biến chứng mạch máu mắt và điều trị rối loạn đông máu theo chỉ định bác sĩ.
Sử dụng thuốc an toàn: Theo dõi INR khi dùng warfarin và tham vấn bác sĩ trước khi sử dụng hoặc điều chỉnh liều thuốc chống đông.
Lối sống lành mạnh: Không hút thuốc, hạn chế rượu bia, ăn uống cân bằng giàu vitamin A, C, E và omega-3, kết hợp khám mắt định kỳ để phát hiện sớm và kiểm soát yếu tố nguy cơ.

Ăn uống cân bằng, giàu vitamin A, C, E và omega-3 tốt cho mắt.

Các câu hỏi thường gặp về xuất huyết mắt

Xuất huyết mắt bao lâu thì khỏi?

Xuất huyết dưới kết mạc (thường gặp nhất) thường tự khỏi trong khoảng 2-3 tuần, không để lại di chứng và không cần điều trị đặc hiệu. Vùng đỏ ở mắt sẽ chuyển dần sang màu vàng trước khi biến mất hoàn toàn. Các thể xuất huyết nặng hơn như xuất huyết dịch kính hoặc võng mạc có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng, tùy mức độ tổn thương và bệnh nền như tiểu đường, cao huyết áp. Quá trình hấp thu máu kéo dài hơn ở các ca nặng, có thể quan sát hoặc cần phẫu thuật nếu không tự khỏi.

Bị xuất huyết mắt nên uống thuốc gì?

Xuất huyết dưới kết mạc thường không cần dùng thuốc, chỉ cần theo dõi và vệ sinh mắt đúng cách. Nếu mắt có biểu hiện viêm, nhiễm trùng, bá sẽ kê đơn thuốc nhỏ mắt kháng sinh hoặc thuốc chống viêm. Với xuất huyết trong dịch kính/võng mạc, cần điều trị nguyên nhân nền như kiểm soát huyết áp, tiểu đường và có thể dùng thuốc chống tăng sinh mạch máu hoặc corticosteroids.

Xuất huyết mắt kiêng ăn gì?

Nên hạn chế thực phẩm quá mặn, quá ngọt, nhiều chất béo bão hòa để giảm yếu tố nguy cơ tăng huyết áp, tiểu đường – những bệnh nền gây xuất huyết mắt. Ưu tiên chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, cá béo giàu omega-3, vitamin A, C, E, lutein và zeaxanthin giúp mắt phục hồi tốt hơn và giảm nguy cơ tái phát.

Xuất huyết mắt có lây không?

Xuất huyết mắt hoàn toàn không lây từ người này sang người khác. Đây là vấn đề về mạch máu trong mắt, không phải bệnh nhiễm trùng nên không có khả năng truyền nhiễm. Tuy nhiên, nếu xuất huyết mắt đi kèm với các bệnh lý nhiễm trùng mắt như viêm kết mạc do virus, viêm màng bồ đào do vi khuẩn, virus, thì nguy cơ lây nhiễm sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gốc. Thông tin này khác với việc đau mắt đỏ lây qua đường nào vốn là bệnh truyền nhiễm.

Xuất huyết mắt là vấn đề nhãn khoa phổ biến với nhiều nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng khác nhau. Trong khi xuất huyết dưới kết mạc thường lành tính và tự khỏi, các loại xuất huyết nội nhãn có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng cho thị lực. Việc nhận biết sớm triệu chứng, hiểu rõ nguyên nhân và biết cách xử trí phù hợp sẽ giúp bảo vệ sức khỏe các bệnh về mắt hiệu quả.

Mắt Sài Gòn – hệ thống bệnh viện chuyên khoa mắt lớn nhất Việt Nam, là điểm đến tin cậy cho mọi nhu cầu chăm sóc và điều trị bệnh lý nhãn khoa. Với đội ngũ bác sĩ nhãn khoa đầu ngành giàu kinh nghiệm, tiêu chuẩn điều trị chất lượng cao và trải nghiệm khách hàng vượt trội, Mắt Sài Gòn tự hào sở hữu dải công nghệ phẫu thuật khúc xạ nhiều nhất Việt Nam. Tìm hiểu thêm về các phương pháp xóa cận tiên tiến tại https://uudai.matsaigon.com/

Tài liệu tham khảo

American Academy of Ophthalmology. (n.d.). What is subconjunctival hemorrhage? https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-subconjunctival-hemorrhage
Doshi, R., & Noohani, T. (2023, February 20). Subconjunctival Hemorrhage. In StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK551666/
MedlinePlus. (2023, May 10). Subconjunctival hemorrhage. U.S. National Library of Medicine. https://medlineplus.gov/ency/article/001616.htm
Tarlan, B., & Kiratli, H. (2013). Subconjunctival hemorrhage: risk factors and potential indicators. Clinical Ophthalmology, 7, 1163-1170. https://doi.org/10.2147/OPTH.S35062
Sức Khỏe Đời Sống. (2023, February 3). Nhận biết và điều trị xuất huyết dưới kết mạc. Sức Khỏe Đời Sống. https://suckhoedoisong.vn/nhan-biet-va-dieu-tri-xuat-huyet-duoi-ket-mac-169230203222652154.htm
Sức Khỏe Đời Sống. (2023, July 18). Xuất huyết dưới kết mạc có nguy hiểm? Sức Khỏe Đời Sống. https://suckhoedoisong.vn/xuat-huyet-duoi-ket-mac-co-nguy-hiem-169173985.htm

Chia sẻ: