Nội dung bài viết

Vitamin nào tốt cho mắt? Nhóm vitamin giúp mắt sáng khỏe lâu dài

Trong thời đại công nghệ, đôi mắt phải làm việc liên tục trước màn hình và chịu tác động của ánh sáng xanh, khói bụi, ô nhiễm, khiến thị lực suy giảm nhanh chóng. Vitamin đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ và duy trì sức khỏe mắt, giúp ngăn ngừa các bệnh lý như đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng hay khô mắt.

Các loại vitamin A, C, E cùng lutein, zeaxanthin và kẽm được xem là “lá chắn” tự nhiên giúp tăng sức đề kháng cho mắt và chống oxy hóa hiệu quả. Tuy nhiên, việc bổ sung cần đúng cách để tránh dư thừa hoặc mất cân bằng dinh dưỡng.

Ngoài vitamin, những dưỡng chất khác như omega-3, beta-caroten hay anthocyanin cũng hỗ trợ phục hồi tế bào mắt và cải thiện thị lực. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ vai trò của từng loại vitamin và cách bổ sung hợp lý để giữ đôi mắt sáng khỏe lâu dài.

Các loại vitamin nào tố cho mắt

Các loại vitamin tốt cho mắt và cách bổ sung hiệu quả

Vai trò của vitamin đối với sức khỏe đôi mắt

Vitamin và các dưỡng chất thiết yếu quan trọng trong việc bảo vệ và duy trì sức khỏe đôi mắt. Một chế độ ăn uống đầy đủ và cân bằng không chỉ giúp cải thiện thị lực mà còn giảm nguy cơ mắc các bệnh lý về mắt. Dưới đây là 5 vai trò nổi bật của vitamin đối với thị giác:

  • Giảm nguy cơ mắc bệnh: Vitamin giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh về mắt do dinh dưỡng kém như đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng và các rối loạn thị lực liên quan đến tuổi tác.
  • Chống oxy hóa: Vitamin và các chất dinh dưỡng hoạt động như những chất chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp chống lại quá trình oxy hóa – nguyên nhân chính gây mất thị lực và các rối loạn nghiêm trọng như thoái hóa điểm vàng và đục thủy tinh thể.
  • Giảm viêm: Một số loại vitamin có khả năng duy trì sức khỏe của mắt bằng cách giảm tình trạng viêm nhiễm và ngăn ngừa sự phát triển của các bệnh thoái hóa mắt, đặc biệt ở người cao tuổi.
  • Hỗ trợ chức năng mắt: Đôi mắt cần nhiều loại vitamin và chất dinh dưỡng khác nhau để hoạt động bình thường. Sự thiếu hụt có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến tầm nhìn và gây mất tập trung trong sinh hoạt hàng ngày.
  • Làm chậm tiến trình bệnh: Các nghiên cứu lâm sàng đã chứng minh rằng một số tổ hợp vitamin và khoáng chất đặc biệt có thể làm chậm đáng kể tiến trình của các bệnh về mắt ở giai đoạn trung bình và nặng, mặc dù chúng không có tác dụng phòng ngừa hoàn toàn.
Vai trò của vitamin đối với mắt

Vitamin và các dưỡng chất thiết yếu quan trọng trong việc bảo vệ và duy trì sức khỏe đôi mắt

Các vitamin và dưỡng chất quan trọng giúp mắt sáng khỏe

Để duy trì sức khỏe tối ưu cho đôi mắt, cơ thể cần được bổ sung đầy đủ nhiều loại vitamin khác nhau. Các nghiên cứu khoa học đã xác định được những vitamin thiết yếu có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và hỗ trợ chức năng thị giác. Dưới đây là 6 loại vitamin chính mà mọi người nên chú ý bổ sung để giữ gìn đôi mắt sáng khỏe.

Vitamin A

Vitamin A được xem là một trong những vitamin quan trọng nhất đối với sức khỏe mắt và đã được nghiên cứu kỹ lưỡng về các lợi ích của nó. Vitamin này đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì giác mạc rõ ràng – lớp phủ bên ngoài của mắt, đồng thời giúp giữ cho võng mạc khỏe mạnh và hoạt động tốt. Đặc biệt, vitamin A là thành phần cấu tạo của rhodopsin, một loại protein quan trọng trong mắt cho phép chúng ta có thể nhìn rõ trong điều kiện ánh sáng yếu hoặc ban đêm.

Với tính chất là chất chống oxy hóa mạnh mẽ, vitamin A đã được chứng minh khoa học là có khả năng ngăn ngừa mất thị lực do các tình trạng thoái hóa nghiêm trọng như đục thủy tinh thể và thoái hóa điểm vàng. Tình trạng thiếu hụt vitamin A kéo dài nếu không được khắc phục kịp thời có thể dẫn đến bệnh khô mắt – một tình trạng nghiêm trọng ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Các thực phẩm giàu vitamin A tự nhiên bao gồm cà rốt, khoai lang, quả mơ, các loại rau lá xanh, bí ngô và ớt chuông.

Vitamin A tốt cho mắt

Vitamin A được xem là một trong những vitamin quan trọng nhất đối với sức khỏe mắt

Vitamin C

Vitamin C là một chất chống oxy hóa mạnh mẽ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe đôi mắt. Tương tự như vitamin E, vitamin C có khả năng bảo vệ mắt hiệu quả chống lại các gốc tự do gây hại – những phân tử không ổn định có thể làm tổn thương các tế bào mắt. Đặc biệt, vitamin C được tìm thấy tự nhiên trong thủy tinh thể của mắt và đóng vai trò thiết yếu trong việc tạo ra collagen, một loại protein quan trọng cung cấp cấu trúc cho mắt, đặc biệt là ở giác mạc và củng mạc.

Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng vitamin C giúp giảm đáng kể nguy cơ phát triển bệnh đục thủy tinh thể – một tình trạng khiến mắt bị đục và suy giảm thị lực nghiêm trọng. Vitamin C cũng là một thành phần thiết yếu trong công thức AREDS2 với liều lượng khuyến nghị là 500 mg mỗi ngày. Để bổ sung vitamin C tự nhiên, bạn có thể tiêu thụ các loại thực phẩm như cam quýt, dâu tây, kiwi, ớt chuông, bông cải xanh và cải xoăn – những thực phẩm chứa lượng vitamin C đặc biệt cao.

Vitamin C tốt cho mắt

Vitamin C là một chất chống oxy hóa mạnh mẽ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe đôi mắt

Vitamin E

Vitamin E là một chất chống oxy hóa mạnh mẽ có vai trò quan trọng trong hệ thống phòng thủ chống oxy hóa của cơ thể. Vitamin này giúp bảo vệ hiệu quả các tế bào, bao gồm cả tế bào mắt, khỏi bị hư hại bởi các gốc tự do – những phân tử có hại và không ổn định trong cơ thể. Giống như vitamin C, vitamin E được tìm thấy tự nhiên trong thủy tinh thể của mắt và đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì sức khỏe thị giác.

Các nghiên cứu cho thấy vitamin E được cho là giúp ngăn ngừa hiệu quả bệnh đục thủy tinh thể và thoái hóa điểm vàng. Điều đáng lưu ý là sự thiếu hụt vitamin E có thể làm tăng đáng kể nguy cơ mắc cả hai bệnh lý nghiêm trọng này. Vitamin E cũng là một thành phần quan trọng trong công thức AREDS2 với liều lượng 400 IU, được khuyến nghị đặc biệt cho những người có nguy cơ cao bị thoái hóa điểm vàng. Các nguồn thực phẩm giàu vitamin E tự nhiên bao gồm các loại hạt (như hạt hạnh nhân, hạt hướng dương), dầu ăn, cá hồi, bơ và các loại rau lá xanh.

Để lại thông tin để được tư vấn miễn phí và hưởng các ưu đãi

Vitamin E tốt cho mắt

Vitamin E là một chất chống oxy hóa mạnh mẽ có vai trò quan trọng trong hệ thống phòng thủ chống oxy hóa của cơ thể

Vitamin nhóm B

Các vitamin nhóm B đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ sức khỏe thần kinh thị giác và chức năng mắt. Nhiều loại vitamin nhóm B bao gồm B1, B2, B3, B6, B12 và folate, cùng với các vitamin khác, góp phần hỗ trợ chức năng thần kinh, sản xuất năng lượng và bảo vệ mắt khỏi tổn thương do quá trình oxy hóa gây ra.

  • Vitamin B1 (Thiamin): Hoạt động như một coenzyme quan trọng cho nhiều phản ứng hóa học trong cơ thể. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng bệnh nhân tăng nhãn áp thường có lượng thiamin trong máu thấp hơn đáng kể so với những người không mắc bệnh này.
  • Vitamin B2 (Riboflavin): Vitamin này đóng vai trò kép trong bảo vệ sức khỏe mắt. Thứ nhất, riboflavin giúp kiểm soát các phản ứng hóa học liên quan đến quá trình oxy hóa và khử, đồng thời hoạt động như chất chống oxy hóa giúp làm giảm căng thẳng oxy hóa trong mắt. Thứ hai, sự thiếu hụt vitamin B2 được biết là một nguyên nhân quan trọng gây bệnh đục thủy tinh thể.
  • Vitamin B3 (Niacin): Góp phần quan trọng vào hệ thống phòng thủ chống oxy hóa của cơ thể, giúp chống lại bệnh đục thủy tinh thể hiệu quả.
  • Vitamin B6: Có liên quan mật thiết đến quá trình sản xuất melanin – sắc tố bảo vệ mắt khỏi các tác nhân gây hại.
Vitamin nhóm B tốt cho mắt

Nhiều loại vitamin nhóm B bao gồm B1, B2, B3, B6, B12 và folate

Vitamin K

Vitamin K là một trong những vitamin tan trong chất béo có vai trò quan trọng đối với sức khỏe tổng thể của mắt. Vitamin này được nghiên cứu là có khả năng hỗ trợ sức khỏe dây thần kinh thị giác, góp phần duy trì chức năng thần kinh và bảo vệ hệ thống thị giác hoạt động tốt. Cùng với các vitamin tan trong chất béo khác như vitamin A, D và E, vitamin K có vai trò riêng biệt nhưng hoạt động hài hòa trong việc bảo tồn và duy trì sức khỏe tổng thể của đôi mắt.

Mặc dù vai trò cụ thể của vitamin K trong việc phòng ngừa các bệnh lý mắt thường gặp chưa được nghiên cứu chi tiết như các vitamin khác, nhưng việc duy trì mức vitamin K đầy đủ trong cơ thể vẫn được xem là quan trọng cho sức khỏe mắt tổng thể. Vitamin K có thể được bổ sung qua các loại thực phẩm như rau lá xanh đậm, dầu thực vật và một số loại thịt.

Vitamin K tốt cho mắt

Vitamin K là một trong những vitamin tan trong chất béo

Vitamin D

Vitamin D có bản chất đặc biệt vì thực tế nó là một loại hormone quan trọng trong cơ thể. Khác biệt với các loại vitamin khác có thể hấp thụ từ thực phẩm và đồ uống, nguồn vitamin D tốt nhất và tự nhiên nhất lại đến từ ánh nắng mặt trời, do đó phơi nắng đầy đủ được xem là hiệu quả hơn nhiều so với bổ sung qua chế độ ăn uống.

Các nghiên cứu khoa học gần đây đã phát hiện ra mối liên hệ quan trọng giữa tình trạng thiếu hụt vitamin D với nhiều vấn đề về mắt. Cụ thể, một số nghiên cứu đã liên kết sự thiếu hụt vitamin D với các tình trạng như cận thị, đau mắt đỏ và đục thủy tinh thể. Ngoài ra, vitamin D còn được xác định là một trong những vitamin góp phần quan trọng vào việc hỗ trợ sức khỏe dây thần kinh thị giác, giúp duy trì chức năng thần kinh của mắt hoạt động tốt.

Vitamin D có bản chất đặc biệt

Vitamin D có bản chất đặc biệt vì thực tế nó là một loại hormone quan trọng trong cơ thể

Lưu ý khi bổ sung vitamin cho mắt

Mặc dù vitamin rất cần thiết cho sức khỏe thị giác, việc bổ sung phải được thực hiện đúng cách để đảm bảo an toàn. Nếu bạn duy trì chế độ ăn uống cân bằng, cơ thể thường đã nhận đủ dưỡng chất. Tuy nhiên, trong một số trường hợp cần thiết, hãy lưu ý 5 điểm quan trọng sau:

  • Tham khảo ý kiến bác sĩ: Trước khi dùng bất kỳ loại vitamin nào, cần hỏi ý kiến bác sĩ nhãn khoa hoặc chuyên khoa để được tư vấn phù hợp.
  • Không thay thế chế độ ăn: Thực phẩm bổ sung không thể thay cho chế độ ăn lành mạnh và đa dạng, đây vẫn là nguồn cung cấp dinh dưỡng tốt nhất.
  • Tránh quá liều: Dùng quá mức có thể gây hại, vitamin A liều cao gây độc và nguy hiểm cho thai kỳ; vitamin C trên 1000 mg/ngày có thể gây đau bụng, tiêu chảy; kẽm liều cao làm giảm hấp thu đồng và sắt.
  • Chỉ dùng AREDS/AREDS2 khi phù hợp: Công thức này chỉ hiệu quả với bệnh nhân thoái hóa điểm vàng khô giai đoạn trung bình hoặc nặng; chưa có bằng chứng phòng ngừa ở giai đoạn sớm.
  • Không vượt quá khuyến nghị: Nếu dùng vitamin hằng ngày, không nên vượt quá 100% giá trị khuyến nghị trừ khi có chỉ định của bác sĩ.
Lưu ý khi bổ sung vitamin cho mắt

Trước khi dùng bất kỳ loại vitamin nào, cần hỏi ý kiến bác sĩ

Các chất dinh dưỡng khác tốt cho mắt

Bên cạnh vitamin thiết yếu, đôi mắt còn cần nhiều dưỡng chất và khoáng chất khác để duy trì sức khỏe và chức năng tối ưu. Những chất này hỗ trợ lẫn nhau trong việc bảo vệ mắt khỏi tác nhân gây hại và các bệnh lý thoái hóa:

  • Lutein & Zeaxanthin: Hai carotenoid tập trung tại điểm vàng, giúp lọc ánh sáng xanh, chống oxy hóa mạnh, bảo vệ võng mạc và giảm nguy cơ đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng.
  • Omega-3 (DHA/EPA): Dưỡng chất thiết yếu cho võng mạc, giúp giảm khô mắt, chống viêm, tăng tiết nước mắt và bảo vệ thần kinh thị giác.
  • Omega-6 (GLA): Axit béo chống viêm, cải thiện khô mắt; cần cân bằng với omega-3 (tỷ lệ ≤4:1) để tránh gây viêm.
  • Kẽm (Zn): Khoáng chất giúp tổng hợp melanin bảo vệ mắt, tăng khả năng nhìn ban đêm, chống oxy hóa và là thành phần chính trong công thức AREDS2.
  • Sắt (Fe): Tham gia cấu trúc giác mạc và củng mạc, hỗ trợ sản xuất melanin, bảo vệ mắt khỏi tia UV và gốc tự do gây hại.
Các chất dinh dưỡng khác tốt cho mắt

Bên cạnh vitamin thiết yếu, đôi mắt còn cần nhiều dưỡng chất và khoáng chất khác

Việc bổ sung vitamin và dưỡng chất đầy đủ đóng vai trò thiết yếu trong việc bảo vệ và duy trì sức khỏe đôi mắt. Các vitamin A, C, E, nhóm B, cùng với các chất dinh dưỡng như lutein, zeaxanthin, omega-3 và kẽm đã được chứng minh khoa học có khả năng giảm nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng như thoái hóa điểm vàng, đục thủy tinh thể và suy giảm thị lực. Tuy nhiên, việc bổ sung cần được thực hiện đúng cách, ưu tiên từ nguồn thực phẩm tự nhiên và luôn tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để tránh nguy cơ quá liều gây hại cho sức khỏe.

Với hơn 22 năm kinh nghiệm, Hệ thống Bệnh viện Mắt Sài Gòn là hệ thống bệnh viện chuyên khoa mắt ngoài công lập lớn nhất Việt Nam, tiên phong trong lĩnh vực phẫu thuật khúc xạ với hơn 700.000 lượt phẫu thuật thành công. Mắt Sài Gòn sở hữu đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, quy trình điều trị theo tiêu chuẩn chất lượng vàng và hệ thống trang thiết bị, công nghệ hiện đại từ Mỹ và châu Âu. Đặc biệt, dải công nghệ phẫu thuật khúc xạ đa dạng và tiên tiến giúp mang đến giải pháp cá nhân hóa tối ưu, an toàn và hiệu quả cho từng tình trạng mắt, cùng trải nghiệm khách hàng chuẩn quốc tế ngay tại Việt Nam.

Danh mục tài liệu tham khảo

  1. American Academy of Ophthalmology. (2024, October 1). Vitamins for AMD. https://www.aao.org/eye-health/diseases/vitamins-amd
  2. Mayo Clinic Press Editors. (2023, May 12). The best vitamins for your eyes. Mayo Clinic Press. https://mcpress.mayoclinic.org/living-well/the-best-vitamins-for-your-eyes/
  3. Sức khỏe và Đời sống. (2023, January 21). 8 loại vitamin tốt cho mắt. https://suckhoedoisong.vn/8-loai-vitamin-tot-cho-mat-169230111184451435.htm
  4. Sức khỏe và Đời sống. (2024, May 28). *7 loại vitamin quan trọng giúp đôi mắt sĩ tử sáng khỏe trong mùa thi*. https://suckhoedoisong.vn/7-loai-vitamin-quan-trong-giup-doi-mat-si-tu-sang-khoe-trong-mua-thi-169240527162640676.htm

Chia sẻ: