DHA cho bà bầu: Tác dụng, liều lượng và thời điểm bổ sung

DHA cho bà bầu là dưỡng chất thiết yếu cho sự phát triển não bộ và thị lực của thai nhi. Trong giai đoạn 1000 ngày đầu đời, não bộ và hệ thần kinh phát triển với tốc độ rất nhanh, hình thành hàng tỷ tế bào và kết nối thần kinh. Việc bổ sung DHA đúng liều lượng và thời điểm giúp mẹ bầu giảm nguy cơ biến chứng thai kỳ, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho trí não và sức khỏe của bé.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo phụ nữ mang thai nên bổ sung ít nhất 200mg DHA mỗi ngày hoặc 300mg DHA kết hợp EPA. Mẹ bầu có thể bổ sung DHA qua thực phẩm tự nhiên như cá biển, lòng đỏ trứng, hạt, rau xanh hoặc viên uống thực phẩm chức năng. Việc bổ sung cần được duy trì từ khi chuẩn bị mang thai cho đến giai đoạn cho con bú.

Bài viết này sẽ giải đáp những thắc mắc về tác dụng của DHA cho bà bầu và thai nhi, thời điểm bổ sung DHA hiệu quả nhất, cũng như cách bổ sung qua chế độ ăn và thực phẩm chức năng. Bên cạnh đó, bài viết cũng đề cập đến các lưu ý về độ tinh khiết và an toàn khi lựa chọn sản phẩm DHA cho thai kỳ khỏe mạnh.

DHA cho bà bầu là dưỡng chất thiết yếu giúp phát triển não bộ và thị lực thai nhi, đặc biệt trong 1000 ngày đầu đời

Tác dụng của DHA cho bà bầu và thai nhi

DHA mang lại 5 lợi ích thiết yếu cho sức khỏe của mẹ bầu và sự phát triển toàn diện của thai nhi. Dưỡng chất này có vai trò quan trọng trong việc phát triển não bộ, thị lực, hệ miễn dịch và hệ thần kinh của bé, giúp bé khỏe mạnh ngay từ trong bụng mẹ.

Phát triển trí não và thị lực của thai nhi

DHA là thành phần cấu trúc chủ yếu trong não và mắt, chiếm khoảng 97% tổng lượng chất béo omega-3 trong não và 93% trong võng mạc. Đặc biệt, DHA chiếm gần 60% chất béo trong võng mạc, nơi điều khiển khả năng nhìn, điều này chứng tỏ vai trò quan trọng của DHA trong việc hình thành và duy trì chức năng của não bộ và hệ thống thị giác.

Việc bổ sung đầy đủ DHA trong thai kỳ giúp trẻ phát triển trí tuệ, tăng cường trí nhớ, khả năng học hỏi và thị lực ngay từ những tháng đầu đời. DHA cũng cần thiết cho sự phát triển liên tục của não và võng mạc trong suốt thời thơ ấu, giúp trẻ có sự phát triển nhận thức và thị giác tối ưu.

DHA là thành phần cấu trúc quan trọng của não và mắt, chiếm phần lớn omega-3 trong não và võng mạc, đặc biệt cao ở võng mạc

Hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch

Thiếu hụt DHA ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển hệ miễn dịch của trẻ, làm suy giảm khả năng chống chọi với các tác nhân gây bệnh từ môi trường. Khi cơ thể không nhận đủ DHA trong giai đoạn hình thành, hệ thống miễn dịch của bé có thể phát triển không hoàn thiện.

Hậu quả của tình trạng này là làm tăng nguy cơ trẻ mắc bệnh hen suyễn và dị ứng sau này. Các nghiên cứu cho thấy trẻ được bổ sung đầy đủ DHA từ trong bụng mẹ có hệ miễn dịch khỏe mạnh hơn, giúp phòng ngừa các bệnh lý về đường hô hấp và da liễu trong những năm đầu đời.

Thiếu DHA làm suy giảm hệ miễn dịch của trẻ, khiến cơ thể dễ mắc hen suyễn, dị ứng và các bệnh hô hấp

Giảm nguy cơ sinh non và các biến chứng thai kỳ

DHA hỗ trợ giảm nguy cơ sinh non, tiền sản giật và các biến chứng thai kỳ khác, giúp mẹ bầu trải qua quá trình mang thai an toàn hơn. Ngoài ra, việc bổ sung đầy đủ DHA còn giúp mẹ bầu tránh được chứng trầm cảm sau sinh, các vấn đề về mãn kinh và loãng xương ở giai đoạn sau này.

Trẻ sinh non đặc biệt dễ bị tổn thương do thiếu hụt DHA vì bỏ lỡ giai đoạn tích lũy quan trọng trong 3 tháng cuối thai kỳ. Đây là lý do các bác sĩ khuyến cáo mẹ bầu cần duy trì bổ sung DHA đầy đủ xuyên suốt thai kỳ để đảm bảo thai nhi nhận được lượng dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển.

DHA giúp giảm nguy cơ sinh non, tiền sản giật và biến chứng thai kỳ, đồng thời hỗ trợ phòng ngừa trầm cảm sau sinh

Hỗ trợ phát triển thần kinh trung ương

Trong 1000 ngày đầu đời (từ khi thụ thai đến 2 tuổi), não bộ và hệ thần kinh của thai nhi phát triển với tốc độ cực nhanh, đạt hàng tỷ tế bào thần kinh và hàng nghìn tỷ kết nối thần kinh vào thời điểm sinh ra. Sự phát triển mạnh mẽ này đòi hỏi nguồn cung cấp DHA dồi dào và liên tục.

Đặc biệt trong 3 tháng giữa thai kỳ, não của bé hình thành hơn 250.000 tế bào thần kinh mỗi phút. DHA đóng vai trò cung cấp độ lỏng cần thiết cho màng tế bào, giúp tăng tốc độ truyền tải thông tin giữa các tế bào thần kinh, từ đó tối ưu hóa quá trình phát triển trí tuệ và kỹ năng nhận thức của thai nhi.

Trong 1000 ngày đầu đời, não bộ phát triển cực nhanh và cần DHA liên tục

Cải thiện sức khỏe tim mạch

Ở người trưởng thành, đặc biệt là mẹ bầu, DHA có vai trò bảo vệ cơ thể khỏi các bệnh lý tim mạch và tiểu đường. Axit béo omega-3 này giúp điều hòa cholesterol, giảm viêm và cải thiện chức năng mạch máu.

Hơn nữa, DHA kích thích cơ thể mẹ bầu sản xuất nhiều hồng huyết cầu hơn để đáp ứng đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng và oxy cho thai nhi phát triển cả về trí não lẫn thể chất. Quá trình này đảm bảo thai nhi nhận được đủ oxy và chất dinh dưỡng qua nhau thai, tạo điều kiện tối ưu cho sự tăng trưởng khỏe mạnh.

Ở người trưởng thành, đặc biệt là mẹ bầu, DHA giúp bảo vệ tim mạch, kiểm soát cholesterol, giảm viêm và cải thiện tuần hoàn

DHA cho bà bầu uống vào tháng thứ mấy?

Việc bổ sung DHA cần được thực hiện xuyên suốt thai kỳ, với liều lượng và mức độ tập trung khác nhau tùy theo từng giai đoạn phát triển của thai nhi:

• Giai đoạn chuẩn bị và mang thai sớm: Nên bắt đầu bổ sung DHA ngay khi phát hiện có thai, hoặc tốt hơn là chuẩn bị trước vài tháng. Việc tích lũy DHA sớm giúp mẹ cung cấp dưỡng chất cho thai nhi từ những tuần đầu.
• 3 tháng đầu thai kỳ: Cần bổ sung DHA cùng các dưỡng chất thiết yếu như sắt, protein và canxi để giảm nguy cơ sinh non và tai biến tiền sản giật. Đây là giai đoạn hình thành cơ quan nguyên sơ, đòi hỏi dinh dưỡng cân bằng và đầy đủ.
• 3 tháng giữa thai kỳ: Tăng cường bổ sung DHA vì não bé phát triển mạnh mẽ, với hàng trăm nghìn tế bào thần kinh được hình thành mỗi ngày, yêu cầu DHA dồi dào để hỗ trợ quá trình này.
• 3 tháng cuối thai kỳ: DHA được ưu tiên vào não và võng mạc của bé, hỗ trợ phát triển mạnh mẽ hệ thần kinh và mạch máu. Đây là giai đoạn tăng trưởng nhanh chóng, cần lượng DHA lớn.
• Sau sinh: Mẹ nên tiếp tục bổ sung DHA để cung cấp dưỡng chất qua sữa mẹ, giúp trẻ phát triển trí não và thị lực tối ưu trong những tháng đầu đời.

DHA cần bổ sung xuyên suốt thai kỳ và sau sinh: bắt đầu từ giai đoạn chuẩn bị mang thai

Liều lượng bổ sung DHA cho bà bầu như thế nào?

Liều lượng DHA cần thay đổi tùy theo giai đoạn thai kỳ và sức khỏe của mẹ. Tổ chức WHO khuyến cáo phụ nữ mang thai bổ sung ít nhất 200mg DHA mỗi ngày hoặc 300mg DHA kết hợp EPA, mức bổ sung an toàn và hiệu quả được chứng minh qua nhiều nghiên cứu. Dưới đây là liều lượng bổ sung theo 3 giai đoạn:

• 3 tháng đầu thai kỳ: Nhu cầu DHA ở mức khoảng 100-120mg (hoặc có thể đến 200mg) mỗi ngày. Mức này đủ để hỗ trợ giai đoạn hình thành ban đầu của thai nhi mà không gây quá tải cho cơ thể mẹ.
• 3 tháng giữa thai kỳ: Cần đảm bảo đủ 200mg DHA mỗi ngày thông qua thức ăn và thực phẩm bổ sung. Giai đoạn này đòi hỏi nguồn DHA ổn định để hỗ trợ sự phát triển nhanh chóng của não bộ thai nhi.
• 3 tháng cuối thai kỳ: Nên duy trì bổ sung viên uống chứa DHA nhiều hơn hai giai đoạn trước để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng nhanh của não bộ và võng mạc. Đây là thời điểm thai nhi tích lũy DHA nhiều nhất.

Lưu ý: Phụ nữ cho con bú nên bổ sung khoảng 200-300mg DHA mỗi ngày để đảm bảo sữa mẹ cung cấp đủ dưỡng chất này cho bé.

WHO khuyến nghị mẹ bầu bổ sung tối thiểu 200 mg DHA/ngày (hoặc 300 mg DHA+EPA)

Cách bổ sung DHA cho bà bầu hiệu quả

Có 2 phương pháp chính để bổ sung DHA, mẹ bầu có thể kết hợp cả hai để đạt hiệu quả tối ưu:

• Qua thực phẩm tự nhiên: Nên ăn 1-3 bữa thực phẩm từ biển giàu omega-3 mỗi tuần. Đây là cách tự nhiên nhất giúp cơ thể hấp thu DHA cùng các dưỡng chất khác có trong thực phẩm. Thực phẩm tươi ngon từ nguồn gốc đáng tin cậy cung cấp DHA an toàn và dễ tiêu hóa.
• Qua viên uống/thực phẩm chức năng: Sử dụng vitamin tổng hợp hoặc viên DHA riêng biệt, đặc biệt hữu ích khi mẹ bầu bị ốm nghén không ăn uống được. Thực phẩm chức năng giúp đảm bảo liều lượng DHA ổn định mỗi ngày, không phụ thuộc vào khẩu vị hay tình trạng sức khỏe tạm thời của mẹ.

Mẹ bầu có thể bổ sung DHA bằng 2 cách chính: qua thực phẩm tự nhiên và qua viên uống/thực phẩm chức năng để đảm bảo đủ liều hằng ngày, đặc biệt khi ăn uống kém

Những thực phẩm giàu DHA dành cho bà bầu

Mẹ bầu có thể bổ sung DHA qua nhiều loại thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hàng ngày. Dưới đây là 5 nhóm thực phẩm tự nhiên mẹ bầu có thể bổ sung:

• Cá biển: Cá hồi, cá thu, cá ngừ, cá mòi, cá trích là nguồn DHA dồi dào. Tuy nhiên, chỉ nên ăn lượng vừa phải khoảng 300 gam mỗi tuần (tương đương 10,6 ounces) để tránh nguy cơ nhiễm độc thủy ngân.
• Lòng đỏ trứng gà: Chứa nhiều DHA và choline, hai dưỡng chất quan trọng cho não bộ thai nhi. Lưu ý phải ăn trứng chín hoàn toàn, tránh trứng lòng đào để đảm bảo an toàn thực phẩm.
• Các loại hạt: Hạnh nhân, óc chó, hạt điều, đậu phộng là nguồn DHA thực vật tốt. Mẹ bầu có thể làm sữa từ các loại hạt này hoặc sử dụng như món ăn vặt bổ dưỡng hàng ngày.
• Rau xanh: Súp lơ, bắp cải, bí ngô, cải xoăn, cải xoong và các loại rau xanh đậm cung cấp DHA cùng chất xơ. Rau xanh giúp cải thiện tiêu hóa và bổ sung vitamin, khoáng chất cần thiết cho thai kỳ.
• Thực phẩm khác: Sữa đặc chế dành cho bà bầu, bánh mì nguyên cám, ngũ cốc nguyên hạt và thịt nạc cũng là nguồn cung cấp DHA bổ ích.

Mẹ bầu có thể bổ sung DHA từ 5 nhóm thực phẩm tự nhiên: cá biển, lòng đỏ trứng chín, các loại hạt, rau xanh đậm và sữa – ngũ cốc nguyên hạt

Lưu ý khi bổ sung DHA cho bà bầu

Khi bổ sung DHA cho bà bầu, có một số lưu ý quan trọng mà mẹ bầu cần lưu ý để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi. Dưới đây là 4 yếu tố quan trọng cần xem xét khi lựa chọn và sử dụng DHA:

• Nguồn gốc và độ tinh khiết: Môi trường biển ô nhiễm có thể khiến cá nhiễm kim loại nặng (thủy ngân, chì), do đó, mẹ bầu nên chọn DHA có độ tinh khiết cao, đã qua chưng cất phân tử để loại bỏ tạp chất và kim loại nặng.
• Tiêu chuẩn chất lượng: Ưu tiên sản phẩm DHA đạt chứng nhận IFOS 5 sao, đảm bảo hàm lượng DHA đúng như công bố, không chứa PCBs/dioxin, không có kim loại nặng vượt mức an toàn và không bị oxy hóa.
• Chế độ ăn: Khi bổ sung DHA từ thực phẩm tự nhiên, mẹ bầu cần chọn loại cá có hàm lượng thủy ngân thấp. Rau củ nên mua từ nguồn sạch và chế biến đúng cách để bảo toàn giá trị dinh dưỡng.
• Tham vấn y tế: Trước khi sử dụng DHA bổ sung qua thuốc hoặc sữa công thức, mẹ bầu cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa dinh dưỡng hoặc nhi khoa để có liều lượng phù hợp với tình trạng sức khỏe cá nhân.
  

  Khi bổ sung DHA, mẹ bầu cần lưu ý: chọn nguồn DHA tinh khiết, đã loại kim loại nặng, ưu tiên sản phẩm đạt chuẩn IFOS 5 sao

Câu hỏi thường gặp

Loại DHA nào tốt cho bà bầu?

Loại DHA tốt nhất cho bà bầu là sản phẩm đạt tiêu chuẩn IFOS 5 sao – tiêu chuẩn vàng quốc tế cho dầu cá. Sản phẩm chất lượng cần sử dụng nguồn cá nhỏ từ vùng biển sạch, qua công nghệ chưng cất phân tử để loại bỏ kim loại nặng và tạp chất. Dạng omega-3 triglycerid giúp tối ưu hóa khả năng hấp thu của cơ thể.

DHA cho bà bầu nên uống lúc nào?

Nên uống DHA xuyên suốt thai kỳ, từ lúc chuẩn bị mang thai, trong suốt 3 tháng đầu, 3 tháng giữa, 3 tháng cuối và cả giai đoạn sau sinh cho con bú. Đặc biệt quan trọng trong 3 tháng cuối thai kỳ khi não và võng mạc của thai nhi tích lũy DHA nhiều nhất.

DHA là dưỡng chất thiết yếu cho sự phát triển toàn diện của thai nhi, đặc biệt quan trọng trong việc hình thành não bộ, thị lực và hệ miễn dịch. Việc bổ sung DHA đúng thời điểm và đủ liều lượng giúp giảm nguy cơ sinh non, tiền sản giật, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho trí tuệ và sức khỏe của bé. Mẹ bầu nên bắt đầu bổ sung DHA ngay từ khi chuẩn bị mang thai, duy trì xuyên suốt các giai đoạn thai kỳ với liều lượng tối thiểu 200mg mỗi ngày theo khuyến cáo của WHO, và lựa chọn sản phẩm có chứng nhận chất lượng quốc tế để đảm bảo an toàn.

Với hơn 22 năm hình thành và phát triển, Hệ thống Bệnh viện Mắt Sài Gòn là hệ thống bệnh viện chuyên khoa mắt ngoài công lập lớn nhất Việt Nam, với mạng lưới bệnh viện, phòng khám hiện đại phủ sóng toàn Việt Nam. Mắt Sài Gòn cũng hệ thống y tế dẫn đầu trong các lĩnh vực phẫu thuật hiện đại như phẫu thuật khúc xạ, phẫu thuật đục thủy tinh thể…  với hơn 1.2 triệu lượt phẫu thuật thành công. Các bệnh viện Mắt Sài Gòn quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, quy trình điều trị theo tiêu chuẩn chất lượng vàng và hệ thống trang thiết bị, công nghệ hiện đại từ Mỹ và châu Âu. Đặc biệt, dải công nghệ phẫu thuật, điều trị bệnh lý mắt đa dạng và tiên tiến giúp mang đến giải pháp cá nhân hóa tối ưu, an toàn và hiệu quả cho từng tình trạng mắt, cùng trải nghiệm khách hàng chuẩn quốc tế ngay tại Việt Nam.

Danh mục tài liệu tham khảo

[1] Sức Khỏe Đời Sống. (2024). Tại sao cần phải quan tâm đến độ sạch và tinh khiết của DHA cho bà bầu. Truy cập từ https://suckhoedoisong.vn/tai-sao-can-phai-quan-tam-den-do-sach-va-tinh-khiet-cua-dha-cho-ba-bau-169240928093712406.htm

[2] Sức Khỏe Đời Sống. (2018). Có nên bổ sung DHA cho phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ? Truy cập từ https://suckhoedoisong.vn/co-nen-bo-sung-dha-cho-phu-nu-mang-thai-va-tre-nho-169180393.htm

[3] Sức Khỏe Đời Sống. (n.d.). Có nên bổ sung DHA cho phụ nữ mang thai? Truy cập từ https://suckhoedoisong.vn/co-nen-bo-sung-dha-cho-phu-nu-mang-thai-169134849.htm

[4] Minh Tâm. (n.d.). DHA đối với mẹ bầu và thai nhi. Sức Khỏe Đời Sống. Truy cập từ https://suckhoedoisong.vn