Mắt trái giật ở nữ, nam theo giờ báo hiệu điềm gì? Nguyên nhân và cách phòng ngừa

Mắt trái giật là hiện tượng cơ mí mắt trái co thắt không tự chủ, xảy ra phổ biến ở cả nam và nữ mọi lứa tuổi, thường tự hết sau vài giây đến vài phút mà không cần điều trị. Theo quan niệm dân gian, giật mắt trái mang ý nghĩa điềm báo khác nhau tùy theo giới tính và khung giờ trong ngày. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y khoa hiện đại, hiện tượng này hoàn toàn không liên quan đến tâm linh, mà xuất phát từ các nguyên nhân sinh lý rõ ràng: căng thẳng, thiếu ngủ, caffeine, mỏi mắt do màn hình, hoặc thiếu hụt vi chất dinh dưỡng.

Bài viết dưới đây cung cấp thông tin về điềm báo giật mắt trái theo giờ, phân loại 3 dạng giật mắt theo y khoa, 8 nguyên nhân phổ biến, dấu hiệu cần đi khám, và hướng dẫn xử trí tại nhà cùng phương pháp điều trị chuyên khoa khi cần.

Mắt trái giật là hiện tượng phổ biến thường gặp ở nhiều người.

Mắt trái giật là điềm báo gì?

Theo quan niệm dân gian Việt Nam, mắt trái giật mang ý nghĩa điềm báo khác nhau tùy vào giới tính và khung giờ xảy ra. Cần lưu ý rằng đây hoàn toàn là thông tin văn hoá dân gian, không có cơ sở y khoa. Giật mắt trái, dưới góc nhìn y học, là phản ứng sinh lý bình thường của cơ mí mắt và không liên quan đến vận mệnh.

Bảng dưới đây tổng hợp ý nghĩa điềm báo giật mắt trái theo 12 khung giờ, phân chia cho nữ và nam:

Mắt Sài Gòn khuyến cáo: Nếu giật mắt trái tái diễn thường xuyên hoặc kéo dài hơn 2 tuần, bạn nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt để kiểm tra nguyên nhân bệnh lý, thay vì dựa vào các giải thích mang tính tâm linh.

Mắt trái giật theo góc độ y khoa

Giật mắt trái, trong y khoa gọi là eyelid myokymia, là tình trạng cơ vòng mi mắt (orbicularis oculi) co thắt không tự chủ và lặp đi lặp lại. Hiện tượng này xảy ra khi dây thần kinh mặt (dây thần kinh số VII) gửi tín hiệu bất thường đến cơ mí, khiến mí mắt rung giật nhẹ — thường ở mí dưới và chỉ một bên mắt.

Phần lớn trường hợp giật mắt trái là lành tính và tự hết mà không cần can thiệp y tế. Tuy nhiên, y khoa phân biệt 3 dạng giật mắt với mức độ nghiêm trọng tăng dần:

Giật mí mắt thông thường (Eyelid Myokymia)

Myokymia là dạng phổ biến nhất, biểu hiện bằng co giật nhẹ ở mí dưới một bên mắt, kéo dài vài giây đến vài phút rồi tự hết. Nguyên nhân thường do căng thẳng, thiếu ngủ, hoặc dùng nhiều caffeine. Tình trạng cải thiện nhanh khi bạn nghỉ ngơi đủ giấc và giảm các yếu tố kích thích.

Co thắt mí mắt thiết yếu (Benign Essential Blepharospasm)

Blepharospasm nghiêm trọng hơn myokymia, biểu hiện bằng co thắt mạnh ở cả hai mắt đồng thời. Đây là dạng rối loạn vận động liên quan đến hoạt động bất thường của hạch nền não. Triệu chứng khởi phát bằng tăng tần suất chớp mắt, sau đó tiến triển thành co thắt khiến mí mắt nhắm chặt, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. BEB phổ biến hơn ở nữ giới tuổi 40–60 và cần điều trị chuyên khoa.

Co giật nửa mặt (Hemifacial Spasm)

Hemifacial spasm là rối loạn thần kinh gây co giật không tự chủ ở các cơ một bên mặt, bao gồm vùng quanh mắt, má, và miệng. Nguyên nhân phổ biến nhất là mạch máu chèn ép dây thần kinh mặt gần thân não. Khác với BEB, hemifacial spasm chỉ xảy ra một bên và có thể xuất hiện cả trong giấc ngủ. Bác sĩ thường chỉ định chụp MRI não để loại trừ nguyên nhân nghiêm trọng.

Mắt trái giật là hiện tượng cơ mí co thắt không tự chủ, không liên quan đến tâm linh.

8 nguyên nhân y khoa khiến mắt trái giật

Giật mắt trái có nhiều nguyên nhân, phần lớn liên quan đến lối sống và các yếu tố môi trường tác động lên hệ thần kinh. Dưới đây là 8 nguyên nhân phổ biến nhất:

• Căng thẳng, áp lực kéo dài: Stress kích thích hệ thần kinh giao cảm, làm tăng hoạt động của cơ quanh mắt và gây co giật mí mắt trái không kiểm soát. Đây là nguyên nhân hàng đầu được ghi nhận trong y văn nhãn khoa.
• Thiếu ngủ hoặc ngủ không đủ giấc: Khi cơ thể không đạt 7–8 giờ ngủ mỗi đêm, hệ thần kinh không phục hồi đầy đủ, làm tăng kích thích dây thần kinh điều khiển cơ mí. Ngủ không đúng giờ hoặc giấc ngủ gián đoạn cũng gây ra tình trạng tương tự.
• Sử dụng nhiều caffeine và chất kích thích: Caffeine trong cà phê, trà đặc, và nước tăng lực kích thích hệ thần kinh trung ương, gây co giật cơ mí. Nicotine và rượu bia cũng tác động tương tự, đồng thời rượu bia quá mức có thể gây thiếu hụt vitamin nhóm B.
• Mỏi mắt do sử dụng màn hình: Tập trung nhìn màn hình lâu khiến tần suất chớp mắt giảm từ 15–20 lần/phút xuống chỉ còn 5–7 lần/phút, dẫn đến khô mắt, mỏi mắt, và kích thích cơ mí co thắt. Áp dụng quy tắc 20-20-20 (mỗi 20 phút, nhìn xa 6 mét trong 20 giây) giúp giảm tình trạng này.
• Khô mắt mạn tính: Khi bề mặt mắt không được bôi trơn đầy đủ, các thụ thể cảm giác trên giác mạc bị kích thích liên tục và gây phản xạ co giật mí. Khô mắt thường nặng hơn trong môi trường điều hoà kín hoặc vào mùa đông khi độ ẩm không khí giảm.
• Tiếp xúc lâu với ánh sáng mạnh: Ánh sáng chói từ mặt trời hoặc đèn LED gây kích ứng bề mặt giác mạc, tăng nhạy cảm cơ mí mắt và dẫn đến co giật phản xạ. Đeo kính râm có khả năng lọc tia UV khi ra ngoài giúp bảo vệ mắt.
• Dị ứng và kích ứng bề mặt mắt: Bụi bẩn, phấn hoa, và lông thú cưng kích thích bề mặt kết mạc, gây giải phóng histamine tại chỗ, dẫn đến ngứa mắt và phản xạ co giật mí tạm thời.
• Thiếu hụt vi chất dinh dưỡng: Thiếu magie (magnesium) gây rối loạn chức năng co giãn cơ, bao gồm cơ mí mắt — đây là vi chất có bằng chứng y khoa rõ ràng nhất liên quan đến giật mí. Ngoài ra, thiếu vitamin B12, vitamin D, canxi, và kali có thể góp phần gây giật mí, tuy nhiên bằng chứng nghiên cứu trực tiếp còn hạn chế.

Ngoài 8 nguyên nhân trên, tác dụng phụ của một số loại thuốc như thuốc chống loạn thần, thuốc chống co giật, và thuốc chẹn kênh canxi cũng có thể gây giật mí mắt. Nếu giật mí xuất hiện sau khi bắt đầu dùng thuốc mới, hãy thông báo bác sĩ điều trị — không tự ý ngưng thuốc.

Bề mặt mắt có thể bị kích ứng bởi các tác nhân như bụi bẩn, phấn hoa.

Đọc thêm: Vitamin E là gì? Công dụng đối với sức khỏe tổng thể

Mắt trái giật có nguy hiểm không? Khi nào cần đi khám?

Phần lớn trường hợp giật mắt trái là lành tính và tự hết trong vài ngày khi cơ thể được nghỉ ngơi đầy đủ. Tuy nhiên, bạn cần đến khám bác sĩ chuyên khoa mắt nếu tình trạng giật mí kéo dài hơn 2 tuần hoặc đi kèm các triệu chứng bất thường sau:

• Co giật kéo dài liên tục và không cải thiện dù đã nghỉ ngơi, giảm căng thẳng, và hạn chế caffeine.
• Mí mắt sưng đỏ, đau nhức kèm theo co giật — có thể là dấu hiệu viêm nhiễm hoặc kích ứng nghiêm trọng cần xử trí sớm.
• Tiết dịch bất thường ở mắt, đặc biệt dịch có màu vàng hoặc xanh, gợi ý khả năng nhiễm trùng.
• Khó mở hoặc đóng hoàn toàn mí mắt trong lúc co giật, gây ảnh hưởng đến tầm nhìn và sinh hoạt hàng ngày.
• Co giật lan sang các vùng khác trên mặt như má, miệng, hoặc cổ — có thể là biểu hiện của hemifacial spasm hoặc rối loạn thần kinh khác.
• Thị lực giảm đột ngột, nhìn mờ hoặc nhìn đôi xuất hiện cùng lúc với giật mí mắt.
• Sụp mí mắt trên rõ rệt, khiến mắt khó mở hoàn toàn và che khuất tầm nhìn.

Trong một số trường hợp hiếm gặp, giật mí mắt kéo dài có thể là triệu chứng sớm của các bệnh lý thần kinh như bệnh Parkinson, đa xơ cứng (multiple sclerosis), hoặc liệt mặt Bell (Bell’s palsy). Bác sĩ có thể chỉ định chụp MRI hoặc CT scan não nếu nghi ngờ tổn thương thần kinh. Các triệu chứng như nhức mắt dữ dội cũng là cảnh báo cần đi khám ngay.

Mắt trái giật thường không gây nguy hiểm đến sức khoẻ mắt.

Cách điều trị tình trạng mắt trái giật tại nhà

Giật mắt trái ở mức độ nhẹ (myokymia) thường cải thiện tốt bằng các biện pháp điều chỉnh lối sống tại nhà. Dưới đây là 8 phương pháp giúp cơ mí mắt thư giãn và phục hồi tự nhiên:

• Giảm tiếp xúc với màn hình và ánh sáng mạnh: Hạn chế thời gian sử dụng điện thoại, máy tính liên tục. Đeo kính râm khi ra ngoài để bảo vệ mắt khỏi tia UV và ánh sáng chói.
• Ngủ đủ 7–8 giờ mỗi đêm: Duy trì giấc ngủ đều đặn, đúng giờ giúp hệ thần kinh phục hồi và giảm kích thích cơ mí mắt.
• Thực hành thư giãn: Thiền, hít thở sâu, yoga, hoặc nghe nhạc nhẹ giúp giảm căng thẳng tinh thần. Massage nhẹ nhàng vùng mí mắt theo chuyển động tròn trong 10–15 giây cũng hỗ trợ thư giãn cơ hiệu quả.
• Hạn chế caffeine, rượu bia, và thuốc lá: Giảm lượng caffeine dưới 400mg mỗi ngày (tương đương 4 tách cà phê 240ml). Tránh rượu bia và thuốc lá vì chúng làm tăng kích thích thần kinh.
• Áp dụng quy tắc 20-20-20: Cứ mỗi 20 phút làm việc trước màn hình, nhìn một vật cách xa 6 mét (20 feet) trong 20 giây. Phương pháp này giúp cân bằng hoạt động cơ mắt và giảm tình trạng mỏi mắt kỹ thuật số.
• Chườm ấm vùng mắt: Đặt khăn ấm (38–40°C) lên vùng mắt trong 5–10 phút, thực hiện 2–3 lần mỗi ngày giúp tăng lưu thông máu, thư giãn cơ mí, và giảm co giật tự nhiên.
• Giữ ẩm cho mắt: Nhỏ nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản khi mắt khô. Uống đủ 2–2.5 lít nước mỗi ngày để duy trì độ ẩm cho mắt từ bên trong.
• Bổ sung dinh dưỡng đúng cách: Ăn thực phẩm giàu magie (các loại hạt, rau lá xanh đậm), kali (chuối, khoai tây), canxi (sữa, phô mai), vitamin D (cá hồi, trứng), và vitamin B12 (thịt đỏ, ngũ cốc nguyên hạt) để hỗ trợ chức năng cơ và dây thần kinh vùng mắt.

Bổ sung thực phẩm giàu chất dinh dưỡng để hỗ trợ sức khoẻ mắt.

Xem thêm: Vitamin tổng hợp là gì và hướng dẫn dùng đúng cách

Điều trị chuyên khoa khi giật mắt kéo dài

Khi giật mí mắt trái không đáp ứng các biện pháp tại nhà sau 2–4 tuần, hoặc được chẩn đoán là blepharospasm hoặc hemifacial spasm, bác sĩ chuyên khoa sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp. Dưới đây là 3 phương pháp điều trị chính:

• Tiêm Botulinum toxin (Botox): Đây là phương pháp điều trị đầu tay cho blepharospasm và hemifacial spasm. Bác sĩ tiêm botulinum toxin liều nhỏ vào cơ mí mắt để ngăn co thắt. Hiệu quả kéo dài 3–4 tháng và cần tiêm nhắc lại định kỳ. Tác dụng phụ hiếm gặp bao gồm sụp mí tạm thời hoặc nhìn đôi, thường hết trong 1–2 tuần.
• Điều trị bằng thuốc: Bác sĩ có thể kê thuốc giãn cơ hoặc thuốc an thần nhẹ trong một số trường hợp. Tuy nhiên, hiệu quả thường ngắn hạn và không phải lựa chọn ưu tiên so với Botox.
• Phẫu thuật cắt cơ (Myectomy): Chỉ định cho những trường hợp không đáp ứng Botox, bác sĩ phẫu thuật loại bỏ một phần cơ và dây thần kinh quanh mí mắt. Phương pháp này hiếm khi cần thiết nhưng mang lại hiệu quả lâu dài cho các trường hợp nặng.

Nếu giật mí liên quan đến bệnh lý nền như khô mắt mạn tính, bác sĩ sẽ điều trị nguyên nhân gốc trước — ví dụ kê thuốc nhỏ mắt chuyên dụng hoặc đặt nút lệ để giữ ẩm cho mắt.

Cách phòng ngừa tình trạng mắt trái giật

Phòng ngừa giật mắt trái hiệu quả bằng cách duy trì lối sống lành mạnh kết hợp chăm sóc mắt đúng cách. Dưới đây là 6 biện pháp giúp giảm nguy cơ co giật mí mắt và tăng cường sức khỏe thị giác toàn diện:

• Khám mắt định kỳ mỗi 6–12 tháng: Kiểm tra thị lực thường xuyên giúp phát hiện sớm các vấn đề về mắt như khô mắt, tật khúc xạ, hoặc viêm mí mắt — những yếu tố có thể góp phần gây giật mí.
• Uống đủ nước: Duy trì lượng nước 2–2.5 lít mỗi ngày giúp giữ ẩm tự nhiên cho mắt và ngăn ngừa tình trạng khô mắt do mất nước.
• Ăn uống cân bằng dinh dưỡng: Bổ sung thực phẩm chứa vitamin A (cà rốt, gấc), omega-3 (cá hồi, cá ngừ), magie (hạnh nhân, rau bina), và lutein (rau lá xanh đậm, trứng) hỗ trợ sức khỏe mắt và chức năng thần kinh.
• Quản lý căng thẳng hiệu quả: Dành thời gian nghỉ ngơi hợp lý, tập thể dục đều đặn, và thực hành các hoạt động giảm stress giúp ổn định hệ thần kinh và phòng ngừa co giật mí do căng thẳng kéo dài.
• Hạn chế thời gian dùng thiết bị điện tử: Nghỉ ngắn 5–10 phút sau mỗi giờ làm việc trước màn hình. Điều chỉnh độ sáng màn hình phù hợp với ánh sáng môi trường xung quanh để giảm mỏi mắt.
• Ngủ đủ giấc và đúng giờ: Duy trì giấc ngủ chất lượng 7–8 giờ mỗi đêm giúp cơ mắt thư giãn, ổn định nhịp sinh học, và giảm nguy cơ co giật mí do thiếu ngủ.

Khám mắt định kỳ để theo dõi và đánh giá tình trạng thị lực.

Câu hỏi thường gặp giật mắt trái

Mắt trái giật là điềm báo hên hay xui?

Từ góc nhìn y học, hiện tượng mắt trái giật không liên quan đến yếu tố tâm linh hay điềm báo hên xui. Đây thực chất là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi cơ mí mắt trái co thắt không tự chủ do căng thẳng, mệt mỏi, thiếu ngủ, làm việc quá lâu trước màn hình hoặc thiếu hụt vi chất dinh dưỡng. Vì vậy, tình trạng này không mang ý nghĩa dự báo hay ảnh hưởng đến vận mệnh của bạn, mà chỉ đơn thuần là dấu hiệu cơ thể cần được nghỉ ngơi và chăm sóc tốt hơn.

Giật mắt trái ở nam có giống giật mắt trái ở nữ không?

Theo y học, hiện tượng giật mắt trái ở nam và nữ không có sự khác biệt về bản chất sinh lý. Đây là phản ứng co thắt không tự chủ của các cơ quanh mí mắt, thường xuất hiện khi cơ thể chịu tác động từ các yếu tố như căng thẳng, mệt mỏi, thiếu ngủ, lạm dụng caffeine hoặc rượu bia, khô mắt, hay thiếu hụt các dưỡng chất như canxi, kali, magiê và vitamin D. Cơ chế sinh lý gây ra co giật mí mắt hoàn toàn giống nhau ở cả hai giới, trừ khi co giật do bệnh lý nền như viêm mí mắt hoặc khô mắt.

Mắt trái giật có phải là dấu hiệu cảnh báo thiếu chất gì không?

Có. Mắt trái giật có thể là dấu hiệu cảnh báo cơ thể bạn đang thiếu một số chất dinh dưỡng quan trọng, tương tự như mắt trái giật. Các chất thường thiếu bao gồm kẽm, magiê, vitamin B12, vitamin nhóm B, canxi và kali, vì các dưỡng chất này rất cần thiết cho hoạt động bình thường của cơ bắp và hệ thần kinh, giúp điều chỉnh phản xạ co giật mí mắt.

Xem thêm: Vai trò của Vitamin C đối với sức khỏe tổng thể

Mắt trái giật có ảnh hưởng đến thị lực hay không?

Mắt trái giật thường không ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực, chủ yếu do căng thẳng, mệt mỏi, thiếu ngủ hoặc thiếu dưỡng chất. Hiện tượng này thường tự hết sau khi cơ thể được nghỉ ngơi đầy đủ và điều chỉnh lối sống phù hợp. Tuy nhiên, nếu tình trạng co giật kéo dài kèm theo các triệu chứng như đau mắt, đỏ, sưng, hoặc có dấu hiệu giảm thị lực đột ngột, bạn nên đi khám ngay để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng không mong muốn.

Mắt trái giật không phải là điềm báo về vận mệnh mà là hiện tượng sinh lý có nguyên nhân rõ ràng từ lối sống, môi trường và tình trạng sức khỏe. Phần lớn trường hợp đều tự khỏi khi cơ thể được nghỉ ngơi đầy đủ, giảm căng thẳng và bổ sung đủ dưỡng chất. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài hoặc kèm theo các triệu chứng bất thường, bạn nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Mắt Sài Gòn – Hệ thống Bệnh viện chuyên về nhãn khoa lớn nhất Việt Nam – là điểm đến tin cậy cho mọi nhu cầu chăm sóc và điều trị bệnh lý mắt. Với đội ngũ bác sĩ, thạc sĩ, tiến sĩ nhãn khoa giàu kinh nghiệm, tiêu chuẩn điều trị chất lượng quốc tế và trải nghiệm khách hàng vượt trội, Mắt Sài Gòn cam kết mang đến dịch vụ chăm sóc mắt toàn diện và chuyên nghiệp. Tìm hiểu thêm về các bệnh về mắt  và các phương pháp xóa cận hiện đại tại https://uudai.matsaigon.com/.

Tư vấn cùng bác sĩ chuyên khoa mắt để đánh giá thị lực và các vấn đề khúc xạ liên quan.

Danh sách nguồn tham khảo

1. Eye twitching. Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/17663-eye-twitching
2. Myokymia: What It Is, Causes, Symptoms & Treatments. Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/myokymia
3. Eye twitching: Causes and treatments. Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/symptoms/eye-twitching/basics/causes/sym-20050838
4. Eye Twitching. Johns Hopkins Medicine. https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/eye-twitching
5. Twitching Eyelid: Causes & Symptoms. UCLA Health. https://www.uclahealth.org/medical-services/ophthalmology/eye-signs-and-symptoms/twitching-eyelid
6. What Is an Eyelid Spasm or Twitching Eyelid? American Academy of Ophthalmology. https://www.aao.org/eye-health/diseases/eyelid-spasm-twitch
7. Blepharospasm. National Eye Institute. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/blepharospasm
8. Holland, K. (2026). Eyelid Twitch: Causes, Treatments, and Prevention. Healthline. https://www.healthline.com/health/eyelid-twitch
9. Eyelid twitch. MedlinePlus. https://medlineplus.gov/ency/article/000756.htm
10. Jafer Chardoub, A.A., & Patel, B.C. (2023). Eyelid Myokymia. StatPearls. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560595/