Các kiểu mắt hay hình dạng mắt đề cập đến những đặc điểm giải phẫu về kích thước, vị trí và cấu trúc mắt của mỗi người. Hiện nay có 13 kiểu mắt phổ biến được ghi nhận, mỗi dạng mang đặc điểm riêng biệt về mặt thẩm mỹ lẫn y khoa. Điều đáng chú ý là các kiểu mắt không chỉ tác động đến diện mạo mà còn có thể ảnh hưởng đến tầm nhìn và sức khỏe mắt tổng thể. Những sự khác biệt nhỏ trong hình dạng nhãn cầu có thể dẫn đến các tật khúc xạ như cận thị, viễn thị hay loạn thị.
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ về các kiểu mắt, cách nhận diện chính xác và tầm quan trọng của việc xác định đúng hình dạng mắt trong chăm sóc sức khỏe thị giác.
Một số kiểu mắt phổ biến
Các kiểu mắt (hình dạng mắt) là gì?
Các kiểu mắt hay hình dạng mắt, đề cập đến các đặc điểm về hình dạng và kích thước mắt của mỗi người. Đặc điểm này có thể ảnh hưởng đến diện mạo và nét đẹp tổng thể của khuôn mặt. Hình dạng mắt bắt nguồn từ giải phẫu khuôn mặt, trong đó mô mềm, cơ và cấu trúc xương trong hộp sọ, lông mày và mí mắt tạo nên khung hình dạng cho đôi mắt.
Điều thú vị là gần như tất cả nhãn cầu con người đều có hình dạng tương tự, là một khối cầu không hoàn hảo (spheroid). Tuy nhiên, những sự khác biệt nhỏ về đường kính nhãn cầu lại quyết định các vấn đề về thị lực như cận thị hay viễn thị. Đường kính trung bình của nhãn cầu người trưởng thành dao động từ 22-24.8mm theo chiều trước sau, 23.7mm theo chiều ngang và 24.2mm theo chiều dọc. Chính những chênh lệch tối thiểu này đã tạo ra sự đa dạng trong cách mỗi người nhìn thấy thế giới xung quanh.
Hình dạng mắt là đặc điểm và kích thước của mắt
13 kiểu mắt phổ biến nhất hiện nay
Có 13 kiểu mắt phổ biến được phân loại dựa trên các đặc điểm giải phẫu rõ ràng về nếp gấp mí, vị trí nhãn cầu, góc nghiêng và khoảng cách giữa hai mắt. Mỗi kiểu mắt mang những đặc trưng riêng biệt, ảnh hưởng không chỉ đến thẩm mỹ mà còn đến cách ánh sáng khúc xạ vào mắt.
1. Mắt một mí (Monolid Eyes)
Mắt một mí là dáng mắt không có nếp gấp mí trên, phổ biến ở người Đông Bắc Á như Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản. Đặc điểm nhận dạng là mí trên liền mạch, bề mặt phẳng, kích thước tương đối nhỏ và khoảng cách hai mí hẹp. Dáng mắt này mang lại vẻ gọn gàng, hài hòa và sắc sảo.
Mắt một mí không ảnh hưởng đến khả năng nhìn của mắt và không phải là nguyên nhân gây ra các tật khúc xạ, vì đây chỉ là đặc điểm hình thái bên ngoài của mí mắt, không liên quan đến chức năng thị giác.
Mắt một mí là mắt không có nếp gấp ở mí mắt trên
2. Mắt mí lót (Hooded Eyes)
Mắt mí lót là dáng mắt có lớp da thừa che phủ nếp mí, khiến mí không rõ khi nhìn thẳng. Đặc điểm cấu tạo gồm nếp mí bị ẩn, bề mặt mí trên dày và bầu mắt trông nhỏ hơn. Dáng mắt này mang lại cảm giác sâu, kín đáo và hơi bí ẩn.
Kiểu mắt mí lót này không ảnh hưởng đến khả năng nhìn và không phải là nguyên nhân gây tật khúc xạ, vì lớp da mí chỉ tác động đến hình thái bên ngoài chứ không liên quan đến chức năng thị giác của mắt.
Mắt mí lót là tình trạng có thêm da thừa che phần mí, làm nếp gấp mờ hoặc biến mất
3. Mắt tròn (Round Eyes)
Mắt tròn là kiểu mắt có dáng mở rộng, tròng trắng lộ rõ quanh mống mắt khi nhìn thẳng. Dáng mắt này thường có nếp mí rõ, bề mặt tròn đều và kích thước cân đối theo cả chiều ngang lẫn chiều dọc. Nhìn chung, mắt tròn tạo cảm giác trẻ trung, cởi mở và giàu sức sống.
Hình dạng mắt tròn chỉ phản ánh yếu tố thẩm mỹ bên ngoài và không tác động đến chức năng thị giác, cũng không liên quan đến việc hình thành các tật khúc xạ.
Mắt tròn là dạng mắt tròn trịa, mở lớn và lộ rõ tròng trắng quanh mống mắt
4. Mắt lồi (Protruding Eyes)
Mắt lồi là dáng mắt có nhãn cầu nhô ra phía trước hốc mắt, khiến đôi mắt trông nổi bật. Có thể nhận biết qua việc tròng đen không chạm sát mí trên hoặc mí dưới, tròng trắng lộ rõ và bề mặt mắt nhô. Về mặt cảm quan, kiểu mắt này tạo ấn tượng tròn, rõ nét và dễ thu hút ánh nhìn.
Trong một số trường hợp, mắt lồi không chỉ là đặc điểm hình thái mà còn liên quan đến bệnh lý như cường giáp, có thể gây khô mắt, mỏi mắt hoặc giảm chất lượng thị giác. Khi xuất hiện tình trạng mắt lồi kèm khó chịu hoặc thay đổi thị lực, người bệnh nên thăm khám tại Mắt Sài Gòn để được đánh giá nguyên nhân và theo dõi chuyên khoa.
Mắt lồi là dạng mắt có mí và nhãn cầu nhô ra, tạo cảm giác mắt lồi lên khỏi hốc mắt
5. Mắt sụp (Downturned Eyes)
Mắt sụp là dáng mắt có góc ngoài hơi hướng xuống, khiến đuôi mắt thấp hơn đầu mắt. Dễ nhận biết qua phần đuôi mắt nặng, mí dưới dày và khe mắt có xu hướng hẹp hơn. Về cảm quan, kiểu mắt này mang lại nét dịu dàng, mềm mại và có phần trầm lắng.
Mắt sụp chỉ là đặc điểm hình thái của góc mắt và mí mắt, không ảnh hưởng đến khả năng nhìn cũng như không liên quan đến các tật khúc xạ. Chức năng thị giác vẫn hoàn toàn bình thường nếu không kèm theo bệnh lý mắt khác.
Mắt sụp có đuôi mắt thấp hơn đầu mắt và khiến gương mặt dễ trông buồn hoặc mệt
6. Mắt hạnh nhân (Almond Eyes)
Mắt hạnh nhân thường được xem là hình dạng “lý tưởng” nhờ vào sự đối xứng và thon gọn tự nhiên. Kiểu mắt này có hình bầu dục với các góc hẹp, góc ngoài có thể hơi chếch lên nhẹ. Nếp gấp mí mắt trên chạy dọc rõ ràng và có thể nhìn thấy toàn bộ. Tròng mắt chạm vào cả phần trên và dưới của mí mắt, không để lộ tròng trắng ở đỉnh hoặc đáy mống mắt.
Mắt hạnh nhân mang lại vẻ cân đối, thanh thoát và quyến rũ cho khuôn mặt. Đây là kiểu mắt linh hoạt nhất trong trang điểm, dễ dàng phối hợp với nhiều phong cách khác nhau mà vẫn giữ được sự hài hòa và thu hút.
Mắt hạnh nhân có sự thon gọn và cân đối tự nhiên
7. Mắt gần nhau (Close Set Eyes)
Mắt gần nhau là dáng mắt có khoảng cách giữa hai mắt ngắn hơn chiều dài một mắt, thường nằm sát sống mũi. Có thể nhận biết qua khoảng cách giữa hai góc mắt trong hẹp và trục mắt tập trung về trung tâm khuôn mặt. Xét về cảm quan, kiểu mắt này khiến vùng giữa khuôn mặt trông gọn và hẹp hơn.
Mắt gần nhau không ảnh hưởng đến khả năng nhìn và không phải là nguyên nhân gây ra các tật khúc xạ, vì khoảng cách giữa hai mắt chỉ liên quan đến tỷ lệ khuôn mặt chứ không tác động đến chức năng thị giác.
Để lại thông tin để được tư vấn miễn phí và hưởng các ưu đãi
Mắt gần nhau có khoảng cách giữa hai mắt nhỏ hơn chiều dài một mắt
8. Đôi mắt rộng (Wide Set Eyes)
Mắt rộng là dáng mắt có khoảng cách giữa hai mắt lớn hơn chiều rộng của một mắt. Dễ nhận biết qua khoảng cách giữa hai góc mắt trong rộng rãi và trục mắt tách xa nhau. Về cảm quan, kiểu mắt này mang lại vẻ cởi mở, thân thiện nhưng có thể khiến vùng giữa khuôn mặt trông rộng hơn.
Mắt rộng không ảnh hưởng đến khả năng nhìn và không liên quan đến các tật khúc xạ, vì khoảng cách giữa hai mắt chỉ phản ánh tỷ lệ giải phẫu khuôn mặt, không tác động đến chức năng thị giác.
Đôi mắt rộng có khoảng cách giữa hai mắt lớn hơn chiều rộng một mắt
9. Mắt xếch (Upturned Eyes)
Mắt xếch, còn được gọi là mắt mèo, có góc ngoài nghiêng lên trên tạo góc dương. Phần đuôi mắt cao hơn phần đầu mắt rõ rệt, không có đường cong xuống ở mí dưới. Kiểu mắt này thường có hình dáng giống mắt hạnh nhân nhưng góc ngoài được nâng lên nhẹ, tạo nét thanh thoát.
Mắt xếch xuất hiện ở cả người mắt một mí và hai mí, là đặc điểm dễ nhận biết ở đa số người châu Á. Đôi mắt xếch tạo vẻ ngoại hình sắc sảo, quyến rũ và tự tin, mang lại cảm giác mạnh mẽ và năng động cho khuôn mặt, đặc biệt phù hợp với phong cách trang điểm winged eyeliner để tôn lên vẻ đẹp tự nhiên.
Mắt xếch hay mắt mèo có góc ngoài nghiêng lên tạo góc dương
10. Đôi mắt sâu (Deep-Set Eyes)
Mắt sâu nằm ở vị trí lõm sâu bên dưới xương lông mày, tạo khoảng trống rõ rệt giữa mí mắt và xương. Hốc mắt sâu hơn bình thường, trũng xuống dưới và lõm vào trong nhiều hơn. Xương lông mày nhô ra nhiều, tạo bóng đổ lên phần mí mắt.
Kiểu mắt này thường tạo cảm giác trông già hơn tuổi và có vẻ mệt mỏi nếu không được trang điểm phù hợp. Tuy nhiên, mắt sâu cũng mang nét đẹp đặc trưng, thể hiện sự bí ẩn và chiều sâu. Với kỹ thuật làm sáng mí mắt và tránh phấn tối ở nếp gấp, có thể tôn lên vẻ đẹp tự nhiên và giảm cảm giác trũng sâu.
Mắt sâu nằm lõm dưới xương lông mày, tạo hốc mắt trũng và khoảng trống rõ giữa mí và xương
11. Mắt mí đôi tự nhiên (Double Eyelids)
Mắt mí đôi tự nhiên có nếp gấp rõ ràng và đầy đủ trên mí mắt trên, tạo thành hai phần rõ rệt gồm mí trên và mí dưới. Nếp gấp này thường giúp mắt trông to hơn và có chiều sâu hơn so với mắt một mí, tạo cảm giác mở rộng cho đôi mắt. Đây là đặc điểm chung của nhiều kiểu mắt phương Tây, cũng như các dạng mắt hạnh nhân hoặc mắt tròn ở người châu Á.
Mắt mí đôi tự nhiên mang lại vẻ đẹp tươi tắn, trẻ trung và dễ dàng trong việc trang điểm. Nếp gấp rõ ràng cho phép áp dụng nhiều kỹ thuật phấn mắt khác nhau, từ nhẹ nhàng tự nhiên đến đậm chất sân khấu, đều mang lại hiệu quả tốt.
Mắt mí đôi tự nhiên có nếp gấp mí rõ ràng, giúp mắt trông to hơn, sâu hơn và mở rộng hơn so với mắt một mí
12. Mắt nhiều nếp mí (Multiple Lid Folds)
Mắt nhiều nếp mí có nhiều hơn một nếp gấp trên mí mắt trên, đôi khi tạo thành các đường nhăn hoặc nếp gấp không đều, có thể nằm song song hoặc chồng lên nhau. Đây có thể là đặc điểm bẩm sinh, hoặc xuất hiện do yếu tố lão hóa khiến da mí mắt bị chùng nhão theo thời gian, hoặc là hậu quả của phẫu thuật thẩm mỹ trước đó.
Mắt nhiều nếp mí không gây ảnh hưởng đến thị lực nhưng có thể tạo cảm giác khuôn mặt mệt mỏi hoặc già hơn, đặc biệt khi các nếp gấp quá sâu và nhiều.
Mắt nhiều nếp mí có hơn một nếp gấp trên mí, tạo các đường gấp song song hoặc chồng lên nhau
13. Mắt dẹt (Flat Eyes)
Mắt dẹt là dáng mắt có hốc mắt nông, nhãn cầu nằm gần như ngang với xương lông mày và gò má. Có thể nhận biết qua bề mặt mắt phẳng, ít độ lồi lõm và thiếu cảm giác chiều sâu. Xét về cảm quan, kiểu mắt này mang vẻ giản dị, trung tính và dễ hài hòa với tổng thể khuôn mặt.
Mắt dẹt không ảnh hưởng đến khả năng nhìn và không phải là nguyên nhân gây ra các tật khúc xạ, vì đây chỉ là đặc điểm về vị trí và độ sâu của mắt trong cấu trúc khuôn mặt, không liên quan đến chức năng thị giác.
Mắt dẹt có hốc mắt phẳng, không trũng như mắt sâu cũng không lồi như mắt lồi
Tại sao nhận diện các kiểu mắt lại quan trọng?
Việc nhận diện đúng kiểu mắt của bản thân mang lại nhiều lợi ích thiết thực trong cả chăm sóc sắc đẹp lẫn sức khỏe mắt. Dưới đây là 4 lý do quan trọng giải thích tại sao bạn nên biết chính xác kiểu mắt của mình:
- Ứng dụng trang điểm: Nhận biết kiểu mắt giúp tùy chỉnh phương pháp trang điểm phù hợp và hiệu quả. Mỗi kiểu mắt có cách xử lý riêng để tôn lên vẻ đẹp tự nhiên.
- Cân bằng vẻ đẹp: Hình dạng mắt cung cấp sự cân bằng quan trọng cho khuôn mặt tổng thể. Cách bạn thích nghi và làm nổi bật hình dạng mắt độc đáo của mình là cách bạn thể hiện phong cách cá nhân và sự tự tin.
- Thể hiện bản thân: Hiểu về kiểu mắt giúp bạn tôn lên các đặc điểm tự nhiên, biến phong cách trang điểm và chăm sóc mắt của bạn thành một tuyên bố về sự tự tin và cá tính riêng.
- Ảnh hưởng đến tầm nhìn: Hình dạng mắt có thể gây ra các tật khúc xạ ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực. Nhận biết đúng kiểu mắt giúp phát hiện sớm các vấn đề về mắt cần can thiệp y khoa, từ đó bảo vệ sức khỏe thị giác lâu dài.
Nhận biết kiểu mắt giúp chọn kỹ thuật trang điểm phù hợp
Có thể thay đổi hình dạng của mắt không?
Hình dạng mắt có thể được thay đổi bằng 2 nhóm phương pháp chính: không phẫu thuật và phẫu thuật. Các phương pháp không phẫu thuật mang lại sự cải thiện nhẹ, mang tính tạm thời và ít xâm lấn, phù hợp với nhu cầu làm đẹp tự nhiên. Trong khi đó, các phương pháp phẫu thuật cho phép thay đổi hình dạng mắt rõ rệt và lâu dài hơn, đặc biệt hiệu quả trong việc điều chỉnh mí mắt, góc mắt và cải thiện chức năng thị giác khi cần thiết.
- Phương pháp không phẫu thuật
- Tiêm Botox: Làm giãn cơ quanh mắt, giúp mắt trông mở hơn và giảm nếp nhăn vùng mí.
- Tiêm chất làm đầy (Juvederm, Restylane): Bù thể tích vùng hõm quanh mắt, tạo hiệu ứng mắt đầy đặn và trẻ trung hơn; hiệu quả mang tính tạm thời.
- Phẫu thuật sụp mí mắt: Bác sĩ thực hiện nâng mí mắt trên của bệnh nhân nhằm mở rộng khẩu độ mắt, cải thiện vẻ ngoài và trong nhiều trường hợp còn giúp cải thiện tầm nhìn.
- Phẫu thuật tạo hình mí mắt (cắt mí): Loại bỏ da và mỡ thừa ở mí mắt, đồng thời tạo nếp mí rõ ràng, giúp hình thành mắt hai mí tự nhiên cho người mắt một mí hoặc mí không đều.
- Phẫu thuật tạo hình góc mắt: Can thiệp vào góc mắt trong hoặc ngoài để kéo dài chiều ngang của mắt, tạo hiệu ứng mắt to, dài hoặc xếch hơn theo mong muốn thẩm mỹ.
Phẫu thuật nâng mí để mở rộng khẩu độ mắt và cải thiện tầm nhìn hoặc tạo hình mí để loại bỏ da thừa và tạo nếp mí tự nhiên
Khi nào cần can thiệp thay đổi các kiểu mắt?
Thay đổi kiểu mắt phụ thuộc vào quyết định cá nhân và có thể được thực hiện vì nhiều lý do, từ y khoa đến thẩm mỹ. Dưới đây là 5 dấu hiệu cho thấy bạn có thể cân nhắc can thiệp:
- Sụp mí do bẩm sinh hoặc bệnh lý: Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn làm giảm tầm nhìn, cần can thiệp y khoa để phục hồi chức năng mắt.
- Mắt một mí hoặc mí lót muốn chuyển sang hai mí tự nhiên: Đây là nhu cầu thẩm mỹ phổ biến để giúp mắt trông to và rõ nét hơn. Phẫu thuật tạo mí là giải pháp an toàn và hiệu quả.
- Mắt có da chùng, mỡ thừa: Thường xuất hiện từ 30 tuổi trở lên, gây ảnh hưởng đến thẩm mỹ và tầm nhìn ngoại vi.
- Vấn đề về thị lực (cận thị, viễn thị): Phẫu thuật khúc xạ có thể cải thiện tình trạng này và ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng.
- Thay đổi kiểu mắt vì mục đích thẩm mỹ: Để làm đẹp hoặc tạo điểm nhấn cho khuôn mặt, bạn cần chọn bác sĩ có chuyên môn cao và kinh nghiệm để đạt được kết quả tối ưu.
Việc nhận diện đúng kiểu mắt không chỉ giúp bạn tôn lên vẻ đẹp tự nhiên qua những lựa chọn trang điểm phù hợp, mà còn là chìa khóa quan trọng để bảo vệ sức khỏe mắt lâu dài. Với 13 kiểu mắt phổ biến, mỗi người có thể dễ dàng xác định hình dạng mắt của mình và chú ý đến những dấu hiệu cần quan tâm. Dù là chọn cách trang điểm hay phát hiện sớm các tật khúc xạ như cận thị, viễn thị hay loạn thị, hiểu rõ về đôi mắt sẽ giúp bạn chăm sóc sức khỏe thị giác một cách hiệu quả và toàn diện.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Brown, K. (2023, December 15). What’s My Eye Shape? (Learn How to Tell Here). Vision Center. https://www.visioncenter.org/conditions/eye-shapes/
- Mangan, T. (2021, June 16). How eye shape affects your vision. All About Vision. https://www.allaboutvision.com/eye-care/eye-anatomy/eye-shapes/
