Nội dung bài viết

DHA cho bé: Khi nào nên bổ sung, tác dụng và liều lượng phù hợp

DHA là axit béo omega-3 thiết yếu, đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển não bộ, thị giác và hệ miễn dịch của trẻ nhỏ. Vì cơ thể trẻ không thể tự tổng hợp DHA, nguồn cung cấp chính là từ sữa mẹ, thực phẩm hoặc chế phẩm bổ sung, đặc biệt trong giai đoạn vàng từ thai kỳ đến 6 tuổi khi não bộ phát triển mạnh nhất.

DHA chiếm 50-60% cấu trúc võng mạc và tỷ lệ cao trong chất xám não, giúp tăng cường trí nhớ, khả năng tập trung, cải thiện giấc ngủ và giảm nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp. Trẻ sinh non, trẻ không bú mẹ hoặc biếng ăn cần bổ sung DHA với liều lượng phù hợp để đảm bảo phát triển toàn diện.

Nguồn DHA tự nhiên gồm cá béo (cá hồi, cá thu), trứng, các loại hạt và rau lá xanh. Để tối ưu hóa sự hấp thu, DHA nên được bổ sung trong bữa ăn có chất béo. Vậy DHA thực sự là gì và có cần bổ sung cho con không? Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết mọi câu hỏi về DHA, từ tác dụng đến cách bổ sung an toàn cho trẻ trong từng giai đoạn phát triển.

Khi nào nên bổ sung DHA cho trẻ em

DHA là gì?

DHA (Docosa Hexaenoic Acid) là axit béo không bão hòa đa chuỗi dài thuộc nhóm omega-3, đóng vai trò cốt lõi trong cấu trúc não bộ và võng mạc mắt. Cơ thể con người không tự tổng hợp được DHA mà phải nhận từ nguồn thực phẩm như cá béo, hải sản hoặc các chế phẩm bổ sung.

DHA có thể được sản sinh từ tiền chất ALA (Alpha-linolenic acid) thông qua quá trình chuyển hóa, nhưng khả năng này ở trẻ nhỏ thường kém hiệu quả do hệ enzyme chưa hoàn thiện. Trong cơ thể, DHA tích lũy và chiếm tỷ lệ cao trong chất xám của não bộ cũng như võng mạc, tạo nên nền tảng cho sự phát triển nhận thức và thị giác. Đây là lý do DHA được coi là “dưỡng chất vàng” không thể thiếu trong giai đoạn đầu đời của trẻ.

DHA là axit béo omega-3 chuỗi dài, giữ vai trò quan trọng trong cấu trúc não bộ và võng mạc mắt

Có nên bổ sung DHA cho bé không?

Có, việc cung cấp đầy đủ DHA cho trẻ là cần thiết vì cơ thể chỉ tạo ra lượng rất nhỏ, trong khi đây lại là thành phần cấu tạo chính của não bộ và võng mạc. DHA giúp hoàn thiện hệ thần kinh, phát triển chức năng nhìn và tăng cường khả năng miễn dịch cho trẻ. Khi thiếu hụt, trẻ có nguy cơ mắc các vấn đề như rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD), trầm cảm, suy giảm nhận thức, xơ nang và các bệnh lý về thị lực.

DHA còn giúp cải thiện trí nhớ, tăng cường khả năng tập trung và phát triển chỉ số IQ. Do đó, ngay từ giai đoạn thai kỳ và những năm đầu đời, việc bổ sung DHA là cần thiết để trí não và thị giác của trẻ được phát triển tối ưu, đồng thời hỗ trợ sức khỏe tổng thể.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị phụ nữ mang thai và cho con bú nên nạp ít nhất 200mg DHA mỗi ngày. Lượng DHA từ người mẹ sẽ được truyền cho thai nhi qua rau rốn hoặc cho trẻ sơ sinh qua sữa mẹ.

Việc bổ sung DHA cho trẻ là cần thiết vì cơ thể tự tổng hợp rất ít, trong khi DHA là thành phần quan trọng của não bộ và võng mạc

Tác dụng của DHA đối với sự phát triển của trẻ

DHA mang lại 5 nhóm tác dụng chính cho sự phát triển toàn diện của trẻ từ não bộ, thị giác đến giấc ngủ và miễn dịch:

Phát triển não bộ: Tăng cường trí nhớ, khả năng tập trung và tư duy, giúp trẻ tiếp thu kiến thức hiệu quả hơn và phát triển tư duy tốt hơn.
Phát triển thị giác: Hỗ trợ sự phát triển chức năng nhìn, giúp mắt sáng rõ và khỏe mạnh, đặc biệt quan trọng trong giai đoạn sơ sinh.
Cải thiện giấc ngủ: Giúp trẻ ngủ ngon hơn, giảm số lần thức giấc và tăng thời gian ngủ trung bình mỗi đêm nhờ điều hòa sản xuất Melatonin và ổn định hệ thần kinh.
Tăng cường miễn dịch và hô hấp: Giảm tỷ lệ nhiễm trùng hô hấp và làm giảm các triệu chứng thở khò khè, hen suyễn hoặc dị ứng ở trẻ nhỏ.
Phát triển thể chất: Liên quan chặt chẽ với sự phát triển vòng đầu, cân nặng và chiều dài của trẻ sơ sinh, giúp trẻ phát triển khỏe mạnh.

DHA mang lại nhiều lợi ích chính cho trẻ

Thời gian bổ sung DHA cho trẻ nhỏ là bao lâu?

Giai đoạn vàng để bổ sung DHA là từ thai kỳ đến 6 tuổi, đặc biệt trong 3 năm đầu đời khi não bộ phát triển mạnh mẽ nhất với tốc độ tăng trưởng lên đến 70% so với người trưởng thành. Trong giai đoạn này, DHA tích lũy nhanh chóng trong não và võng mạc, tạo nền tảng cho sự phát triển nhận thức và thị giác sau này.

Trẻ trên 6 tuổi vẫn cần DHA để hỗ trợ học tập, ghi nhớ và hoạt động não bộ trong giai đoạn tiếp thu kiến thức. Khi bước vào độ tuổi đi học, não bộ trẻ hoạt động nhiều hơn với các yêu cầu về tư duy, xử lý thông tin và ghi nhớ kiến thức. Do đó, việc bổ sung DHA nên được duy trì liên tục trong các giai đoạn phát triển trí tuệ của trẻ, từ trong bụng mẹ cho đến độ tuổi học sinh.

Giai đoạn vàng bổ sung DHA là từ thai kỳ đến 6 tuổi, đặc biệt 3 năm đầu đời khi não bộ phát triển mạnh nhất

Khi nào nên bổ sung DHA cho bé?

Việc bổ sung DHA cần được xem xét dựa trên tình trạng sức khỏe, chế độ dinh dưỡng và giai đoạn phát triển của trẻ. Cha mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để đưa ra quyết định phù hợp cho từng trường hợp cụ thể.

Trường hợp cần bổ sung DHA cho bé

Có 4 nhóm trẻ đặc biệt cần được bổ sung DHA để đảm bảo phát triển toàn diện:

Trẻ sinh non: Do không nhận đủ DHA từ mẹ trong 3 tháng cuối thai kỳ (giai đoạn tích lũy DHA nhiều nhất) và khả năng chuyển đổi axit béo tiền chất thành DHA còn kém
Sữa mẹ không đủ: Khi sữa mẹ không đáp ứng đủ nhu cầu DHA hoặc trẻ không được bú mẹ hoàn toàn, cần bổ sung qua sữa công thức hoặc chế phẩm
Trẻ biếng ăn hoặc chế độ ăn nghèo nàn: Trẻ không ăn đa dạng thực phẩm, đặc biệt thiếu cá béo và hải sản trong khẩu phần hằng ngày
Trẻ có vấn đề sức khỏe: Trẻ tự kỷ, mắc chứng khó đọc hoặc rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) cần bổ sung DHA để giảm triệu chứng

Có 4 nhóm trẻ cần bổ sung DHA đặc biệt gồm: trẻ sinh non, trẻ bú mẹ không đủ DHA, trẻ biếng ăn và trẻ có vấn đề phát triển như tự kỷ, khó đọc, ADHD

Bổ sung DHA cho bé từ mấy tuổi?

Mỗi giai đoạn phát triển của trẻ có nhu cầu DHA khác nhau, cần bổ sung phù hợp:

0 – 6 tháng: Sữa mẹ là nguồn cung cấp DHA tốt nhất, thường không cần bổ sung thêm nếu bú mẹ hoàn toàn và mẹ ăn uống đủ chất; Chỉ cần bổ sung thêm khi trẻ sinh non hoặc sữa mẹ thiếu hụt
6 tháng – 1 tuổi: Cần bổ sung DHA để tạo lượng lớn hormone cho sự phát triển não bộ, kết hợp qua thực phẩm ăn dặm như trứng, cá nghiền
1 – 6 tuổi: Giai đoạn não bộ phát triển mạnh nhất, trẻ bắt đầu học hỏi và khám phá thế giới xung quanh, rất cần bổ sung đầy đủ DHA
Trên 6 tuổi: Giai đoạn học tập căng thẳng với hoạt động não bộ nhiều, cần duy trì bổ sung DHA để hỗ trợ ghi nhớ và tập trung

Liều lượng DHA theo độ tuổi của bé

Các tổ chức y tế quốc tế như WHO, FAO và EFSA đưa ra khuyến nghị về liều lượng DHA phù hợp cho từng độ tuổi. Cha mẹ có thể tham khảo 7 mức sau để bổ sung an toàn:

Để lại thông tin để được tư vấn miễn phí và hưởng các ưu đãi

Họ và tên *

Dịch vụ cần tư vấn *

Số điện thoại *

Trẻ 0 – 6 tháng: Tối thiểu 0,1 – 0,18% tổng năng lượng mỗi ngày
Trẻ 6 – 24 tháng: 10 – 12 mg/kg cân nặng mỗi ngày
Trẻ 1 – 3 tuổi: Khoảng 75 mg DHA mỗi ngày
Trẻ 2 – 4 tuổi: Tối thiểu 100 – 150 mg (DHA + EPA) mỗi ngày
Trẻ 3 – 8 tuổi: Khoảng 125 mg DHA mỗi ngày
Trẻ 4 – 6 tuổi: Tối thiểu 150 – 200 mg (DHA + EPA) mỗi ngày
Trẻ 6 – 10 tuổi: Tối thiểu 200 – 250 mg (DHA + EPA) mỗi ngày

WHO, FAO và EFSA khuyến nghị liều DHA cho trẻ theo độ tuổi: 0–6 tháng: 0,1–0,18% năng lượng/ngày

Bổ sung DHA cho bé như thế nào?

Có 3 cách chính để bổ sung DHA cho trẻ, cha mẹ có thể kết hợp linh hoạt tùy theo độ tuổi và tình trạng của bé:

Sữa mẹ

Sữa mẹ là nguồn cung cấp DHA tự nhiên và tốt nhất cho trẻ trong 6 tháng đầu đời. Lượng DHA trong sữa mẹ phụ thuộc trực tiếp vào chế độ ăn uống của người mẹ mỗi ngày, đặc biệt là lượng cá béo, hải sản và các thực phẩm giàu omega-3 mà mẹ tiêu thụ. Khi mẹ ăn đủ dinh dưỡng, sữa mẹ sẽ cung cấp đầy đủ DHA cần thiết cho sự phát triển não bộ và thị giác của bé.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị phụ nữ mang thai và cho con bú nên đảm bảo nạp tối thiểu 200mg DHA mỗi ngày để trẻ phát triển toàn diện nhất. Nếu ở giai đoạn này người mẹ ít hoặc không có sữa để cung cấp đủ DHA cho bé, cha mẹ có thể tham khảo các sản phẩm sữa công thức có bổ sung DHA ngoài thị trường.

Sữa mẹ là nguồn DHA tự nhiên tốt nhất cho trẻ trong 6 tháng đầu đời, với hàm lượng phụ thuộc vào chế độ ăn của mẹ

Qua đường uống (Thực phẩm chức năng)

Thực phẩm chức năng chứa DHA là lựa chọn phổ biến khi trẻ không nhận đủ DHA từ sữa mẹ hoặc chế độ ăn. Để tăng khả năng hấp thụ tối đa, cha mẹ nên cho bé uống DHA trong bữa ăn có nhiều chất béo như dầu mỡ, trứng, bơ vì DHA cần chất béo để kích hoạt enzyme lipase – enzyme giúp phân giải và hấp thụ omega-3 hiệu quả. Khả năng hấp thu DHA thấp nhất khi bụng đói và cao nhất khi dùng cùng bữa ăn giàu chất béo.

Cha mẹ có thể cho bé uống trực tiếp hoặc trộn DHA vào một lượng nhỏ thức ăn để đảm bảo bé ăn hết. Các dạng DHA phổ biến trên thị trường bao gồm dạng nhỏ giọt (phù hợp cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ vì dễ uống, không tanh), viên uống và viên nhai (cho trẻ lớn hơn).

Thực phẩm bổ sung DHA phù hợp khi trẻ không nhận đủ từ sữa mẹ hoặc khẩu phần ăn

Qua chế độ ăn uống (Thực phẩm giàu DHA)

Bổ sung DHA qua thực phẩm tự nhiên là cách an toàn và hiệu quả nhất, giúp trẻ nhận được nhiều dưỡng chất khác ngoài DHA. Cha mẹ có thể đưa 5 nhóm thực phẩm sau vào thực đơn hằng ngày:

Cá béo: Cá hồi, cá thu, cá mòi, cá trích, cá ngừ nên ăn 1-2 lần mỗi tuần
Trứng: Lòng đỏ trứng gà chứa nhiều choline và DHA, hỗ trợ phát triển não bộ
Các loại hạt: Quả óc chó, hạt chia, hạt lanh, hạnh nhân, đậu phộng giàu ALA – tiền chất của DHA
Rau lá xanh: Rau bina, cải xoăn, súp lơ giàu folate và chất chống oxy hóa hỗ trợ não
Quả mọng: Việt quất, dâu tây giàu anthocyanin giúp cải thiện trí nhớ

Bổ sung DHA từ thực phẩm tự nhiên an toàn và hiệu quả, đồng thời cung cấp thêm vi chất cho trẻ

Một số lưu ý khi bổ sung DHA cho bé

Khi bổ sung DHA cho trẻ, cha mẹ cần chú ý 5 điểm quan trọng sau để đảm bảo an toàn và hiệu quả:

Tham khảo ý kiến bác sĩ: Đặc biệt với trẻ có bệnh lý tim mạch, suy giảm miễn dịch, bệnh về máu hoặc cơ địa dị ứng cần có sự tư vấn từ chuyên gia
Theo dõi dị ứng: Quan sát các biểu hiện bất thường như khó thở, sưng mặt, phát ban sau khi trẻ uống DHA và dừng ngay nếu có dấu hiệu dị ứng
Chọn sản phẩm có độ tinh khiết cao: Ưu tiên sản phẩm không chứa tạp chất như thủy ngân (thường có trong cá), có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và được kiểm định
Xử lý khi quên liều: Nếu quên cho bé uống, hãy bổ sung ngay khi nhớ ra trong ngày và tạo thói quen uống vào thời điểm cố định để tránh quên
Không thần thánh hóa DHA: DHA không phải “thuốc thần” giúp trẻ thông minh tức thì, cần kết hợp với giáo dục, chăm sóc và dinh dưỡng tổng thể

Khi bổ sung DHA cho trẻ, cần lưu ý tham khảo ý kiến bác sĩ, đặc biệt với trẻ có bệnh tim mạch, rối loạn miễn dịch, bệnh về máu hoặc cơ địa dị ứng để đảm bảo an toàn

Câu hỏi thường gặp

DHA cho bé loại nào tốt nhất?

Khi lựa chọn DHA cho bé, cha mẹ nên xem xét 4 tiêu chí chất lượng.

Nguồn gốc: Chọn thương hiệu uy tín với nguồn nguyên liệu tinh khiết đạt chuẩn quốc tế
Dạng tồn tại: Ưu tiên dạng Triglyceride vì có cấu trúc tương đồng với chất béo trong sữa mẹ, giúp bé hấp thu nhanh và thân thiện với hệ tiêu hóa non nớt
Hương vị: Chọn loại không tanh, có hương vị tự nhiên dễ uống để bé hợp tác tốt
Hàm lượng: Chọn loại DHA cô đặc để lượng uống ít (khoảng 0,5ml) nhưng vẫn đủ nhu cầu, tránh tình trạng nôn trớ

DHA cho bé uống buổi tối được không?

Hoàn toàn có thể cho bé uống DHA vào buổi tối. Uống DHA buổi tối có thể giúp một số bé ngủ ngon hơn do DHA liên quan đến quá trình chuyển hóa melatonin – hormone điều hòa giấc ngủ. Tuy nhiên, mỗi bé có phản ứng khác nhau, cha mẹ có thể quan sát con trong vài ngày đầu. Nếu uống tối khiến bé ngủ ngon thì duy trì, nếu không có tác dụng rõ rệt thì có thể chuyển sang buổi sáng để tạo thói quen tốt hơn.

Cho bé uống DHA vào lúc nào trong ngày?

Yếu tố quan trọng nhất là cho bé uống DHA ngay trong hoặc ngay sau bữa ăn có dầu mỡ hoặc chất béo. Đây là yếu tố quyết định khả năng hấp thu của cơ thể vì DHA cần chất béo để kích hoạt enzyme lipase, giúp phân giải và hấp thụ hiệu quả (khả năng hấp thu kém nhất khi bụng đói). Nên cho bé uống vào buổi sáng kèm bữa ăn để tạo thói quen tốt, dễ nhớ và hạn chế quên liều trong ngày.

DHA là một dưỡng chất thiết yếu cho sự phát triển não bộ, thị giác và miễn dịch của trẻ, đặc biệt trong giai đoạn vàng từ thai kỳ đến 6 tuổi. Việc bổ sung DHA cần dựa trên tình trạng sức khỏe, chế độ ăn uống và lời khuyên của bác sĩ, với liều lượng phù hợp từng độ tuổi. Cha mẹ có thể cung cấp DHA qua sữa mẹ, thực phẩm tự nhiên như cá béo, trứng, các loại hạt hoặc thực phẩm chức năng, nhưng cần lưu ý uống trong bữa ăn có chất béo để tăng hấp thu.

Với hơn 22 năm hình thành và phát triển, Hệ thống Bệnh viện Mắt Sài Gòn là hệ thống bệnh viện chuyên khoa mắt ngoài công lập lớn nhất Việt Nam, với mạng lưới bệnh viện, phòng khám hiện đại phủ sóng toàn Việt Nam. Mắt Sài Gòn cũng hệ thống y tế dẫn đầu trong các lĩnh vực phẫu thuật hiện đại như phẫu thuật khúc xạ, phẫu thuật đục thủy tinh thể… với hơn 1.2 triệu lượt phẫu thuật thành công. Các bệnh viện Mắt Sài Gòn quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, quy trình điều trị theo tiêu chuẩn chất lượng vàng và hệ thống trang thiết bị, công nghệ hiện đại từ Mỹ và châu Âu. Đặc biệt, dải công nghệ phẫu thuật, điều trị bệnh lý mắt đa dạng và tiên tiến giúp mang đến giải pháp cá nhân hóa tối ưu, an toàn và hiệu quả cho từng tình trạng mắt, cùng trải nghiệm khách hàng chuẩn quốc tế ngay tại Việt Nam.

Danh mục tài liệu tham khảo