Cận thị hiện đang trở thành vấn đề sức khỏe công cộng nghiêm trọng tại Việt Nam với tỷ lệ mắc ngày càng gia tăng. Việc theo dõi thường xuyên thay đổi thị lực có thể giúp phát hiện sớm những bất thường cần can thiệp kịp thời. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết ba phương pháp đo độ cận tại nhà đơn giản nhưng hiệu quả, giúp quý khách hàng có thể tự kiểm tra thị lực một cách khoa học và an toàn. Tuy nhiên, các phương pháp này chỉ mang tính chất sàng lọc ban đầu và không thể thay thế hoàn toàn việc khám chuyên khoa tại các cơ sở y tế uy tín.
3 Cách đo độ cận tại nhà dễ thực hiện
Độ cận thị là gì?
Cận thị là một tật khúc xạ, xảy ra khi ánh sáng hội tụ trước võng mạc thay vì chính xác trên võng mạc, khiến mắt nhìn mờ các vật ở xa. Tình trạng này thường do trục nhãn cầu dài hơn bình thường hoặc do giác mạc hay thủy tinh thể có độ hội tụ (công suất quang học) quá mạnh.
Độ cận thị được đo bằng đơn vị diopter (D), với các giá trị âm biểu thị mức độ cận thị. Người có mắt bình thường thường có thể đọc được dòng 20/20 hoặc 6/6 trên bảng đo thị lực chuẩn. Việc hiểu rõ bản chất của cận thị sẽ giúp quý khách hàng nhận biết sớm các triệu chứng và thực hiện các biện pháp can thiệp phù hợp.
Độ cận thị là tình trạng khúc xạ mắt khi nhãn cầu không thể nhìn rõ các vật thể ở xa, trong khi vẫn có khả năng quan sát rõ nét các đối tượng ở gần
3 phương pháp đo độ cận tại nhà
Hiện tại có ba phương pháp chính để kiểm tra thị lực tại nhà, giúp phát hiện sớm những thay đổi về khả năng nhìn giữa các lần khám chuyên khoa. Các phương pháp này được thiết kế để dễ thực hiện và có độ tin cậy cao trong việc sàng lọc ban đầu. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây chỉ là biện pháp kiểm tra sơ bộ và không thể thay thế hoàn toàn việc khám mắt toàn diện tại các cơ sở y tế chuyên khoa.
Bảng thị lực vòng tròn mở Landolt
Bảng thị lực Landolt C là một trong những công cụ đo thị lực được coi là tiêu chuẩn vàng bởi Hội đồng Nhãn khoa Quốc tế. Bảng này được cấu tạo từ những hình vòng tròn có khe hở, trông giống như chữ C với các khe hở được đặt ở nhiều vị trí khác nhau. Độ rộng của nét vẽ bằng một phần năm đường kính vòng tròn, và độ rộng khe hở cũng có kích thước tương tự.
Cách thực hiện kiểm tra với bảng Landolt C khá đơn giản. Người được kiểm tra cần ngồi cách bảng một khoảng cách chuẩn và xác định hướng của khe hở trên từng vòng tròn. Ưu điểm nổi bật của phương pháp này là không bị ảnh hưởng bởi rào cản ngôn ngữ và có thể áp dụng cho mọi lứa tuổi, kể cả trẻ em nhỏ chưa biết đọc chữ.
Bảng thị lực Landolt C là một trong những công cụ đo thị lực được coi là tiêu chuẩn vàng bởi Hội đồng Nhãn khoa Quốc tế
Bảng đo thị lực chữ E của Armaignac
Bảng đo thị lực chữ E Armaignac là phiên bản cải tiến của bảng Snellen truyền thống, được thiết kế đặc biệt để phù hợp với tất cả các đối tượng kiểm tra. Bảng này bao gồm các chữ E được xoay theo nhiều hướng khác nhau, với kích thước giảm dần từ dòng trên xuống dòng dưới.
Bạn có thể in bảng thị lực (Snellen, Landolt C hoặc chữ E) ra giấy A4. Tùy theo loại bảng, tuân thủ khoảng cách đo tiêu chuẩn thường là 6 mét, hoặc có thể sử dụng các phiên bản bảng điều chỉnh cho khoảng cách 4m hoặc 5m, tùy theo hướng dẫn cụ thể của từng loại bảng.
Trong các phòng khám chuyên khoa, người đo thị lực thường được cung cấp một miếng nhựa hình chữ E để xoay đối chiếu với hình ảnh quan sát được trên bảng. Phương pháp này có ưu điểm là dễ hiểu, không đòi hỏi khả năng đọc chữ và có thể thực hiện cho cả người lớn và trẻ em. Độ chính xác của bảng đo này khá cao khi được thực hiện đúng quy trình.
Bảng thị lực Landolt C được coi là tiêu chuẩn
Bảng đo thị lực Snellen với các chữ cái
Bảng đo thị lực Snellen với các chữ cái được phát minh vào năm 1862 bởi bác sĩ nhãn khoa người Hà Lan Herman Snellen và vẫn là công cụ phổ biến nhất trong thực hành lâm sàng. Bảng chuẩn có kích thước 22 inch rộng và 11 inch cao, sử dụng thang đo hình học với thị lực bình thường được thiết lập ở mức 20/20. Bảng chỉ sử dụng chín chữ cái chuẩn: C, D, E, F, L, O, P, T và Z.
Bảng Snellen (hay bảng chữ cái) là công cụ tiêu chuẩn để đo thị lực (Visual Acuity – VA), được dùng để xác định khả năng nhìn rõ chi tiết ở khoảng cách 6 mét (hoặc 20 feet). Mức thị lực đọc được sẽ được quy đổi thành độ cận ước tính, ví dụ: thị lực 20/20 là bình thường, 20/200 là thị lực rất kém.
Cách thực hiện với bảng Snellen yêu cầu người được kiểm tra đứng cách bảng đúng 20 feet (khoảng 6 mét) và đọc các chữ cái từ dòng lớn nhất xuống dòng nhỏ nhất có thể. Ưu điểm của phương pháp này là có độ chuẩn hóa cao và được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới. Tuy nhiên, bảng Snellen cũng có một số hạn chế như số lượng ký tự khác nhau trên mỗi dòng và khoảng cách không đều giữa các dòng..
Bảng đo thị lực Snellen sử dụng chín chữ cái chuẩn: C, D, E, F, L, O, P, T và Z
Cách tính độ cận thị tại nhà
Việc tính toán độ cận thị tại nhà có thể được thực hiện thông qua công thức đơn giản: Thị lực = Khoảng cách kiểm tra / Số dòng nhỏ nhất đọc được. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng cách quy đổi này chỉ mang tính chất tương đối và không có độ chính xác tuyệt đối như các phương pháp chuyên khoa.
Để lại thông tin để được tư vấn miễn phí và hưởng các ưu đãi
Cách quy đổi độ cận dựa trên kết quả tự đo tại nhà như sau: Thị lực 6-7/10 thường tương ứng với độ cận khoảng -0.5 Diopter. Thị lực 4-5/10 tương ứng mức cận khoảng -1.0 Diopter. Thị lực 1/10 tương ứng với độ cận thị từ -1.5 đến -2.0 Diopter. Thị lực dưới 1/10 sẽ có độ cận trên -2.25 Diopter.
Về phân loại mức độ cận thị, cận thị nhẹ nằm trong khoảng từ 0.25D đến 3.00D. Cận thị vừa có độ từ 3.25D đến 6.00D. Cận thị nặng dao động từ 6.25D đến 10.00D. Cận thị rất nặng là trên 10.00D và có thể lên đến 30.00D. Đặc biệt, độ cận từ 12.00D trở lên thường cần can thiệp phẫu thuật đặc biệt như PHAKIC.
Công thức tính độ cận thị: Thị lực = Khoảng cách kiểm tra / Số dòng nhỏ nhất đọc được
Hướng dẫn cách đo độ cận thị bằng dụng cụ tại nhà
Việc đo độ cận thị tại nhà cần được thực hiện theo quy trình khoa học và có hệ thống để đảm bảo tính chính xác của kết quả. Quá trình này bao gồm hai giai đoạn chính: chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ cần thiết và thực hiện đo thị lực theo đúng các bước được hướng dẫn. Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sẽ giúp tăng độ tin cậy của kết quả kiểm tra.
Chuẩn bị dụng cụ
Để thực hiện đo thị lực tại nhà hiệu quả, cần chuẩn bị một không gian có ánh sáng tốt với chiều dài ít nhất 3 mét (10 feet). Thước đo hoặc thước dây là cần thiết để đo khoảng cách chính xác giữa người được kiểm tra và bảng đo thị lực. Bảng đo thị lực cần được in ra với kích thước chuẩn, trong đó chữ cái lớn nhất ở đầu bảng phải có chiều cao gần 1 inch (23 mm).
Băng dính hoặc đinh được sử dụng để treo bảng ở độ cao ngang mắt người được kiểm tra. Bút chì cần thiết để ghi kết quả cho từng mắt một cách chi tiết và chính xác. Đèn pin có thể được sử dụng để tăng cường ánh sáng chiếu sáng bảng đo nếu ánh sáng tự nhiên không đủ. Cuối cùng, nên có một người hỗ trợ để quan sát và xác nhận tính chính xác của kết quả đọc.
Thước đo hoặc thước dây, bút là dụng cụ cần thiết để đo thị lực
Thực hiện đo thị lực xa
Treo bảng đo thị lực ở độ cao sao cho ngang với tầm mắt của người được kiểm tra khi ngồi hoặc đứng ở vị trí chuẩn. Đứng cách bảng đúng 3 mét (10 feet) và đánh dấu vị trí này bằng băng dính để đảm bảo khoảng cách chuẩn xác. Nếu người được kiểm tra thường xuyên đeo kính cận, cần đeo kính trong quá trình đo để đánh giá thị lực có điều chỉnh.
Che một mắt bằng lòng bàn tay mà không gây áp lực lên nhãn cầu, đồng thời giữ cả hai mắt mở để tránh hiện tượng nheo mắt. Bắt đầu đọc từ dòng trên cùng của bảng và di chuyển xuống dưới cho đến khi không thể đọc được chính xác. Ghi lại số thứ tự của dòng nhỏ nhất mà người được kiểm tra có thể đọc được chính xác hơn nửa số chữ cái trong dòng đó. Lặp lại quy trình tương tự cho mắt còn lại.
Đứng cách bảng đúng 3 mét (10 feet) và đánh dấu vị trí này bằng băng dính để đảm bảo khoảng cách chuẩn xác
Thực hiện đo thị lực gần
Để kiểm tra thị lực gần, cần giữ bảng test cách mắt đúng 35 cm (14 inches) và không được phép đưa bảng gần hơn khoảng cách quy định này. Nếu người được kiểm tra thường xuyên sử dụng kính đọc sách, cần đeo kính trong suốt quá trình đo để có kết quả chính xác nhất. Che từng mắt một cách cẩn thận và thực hiện đọc theo phương thức tương tự như khi đo thị lực xa.
Ghi chép kết quả cho từng mắt riêng biệt một cách chi tiết, bao gồm cả những nhận xét về mức độ khó khăn khi đọc các dòng chữ khác nhau. Việc so sánh kết quả giữa hai mắt có thể giúp phát hiện sự chênh lệch thị lực cần được quan tâm đặc biệt.
Để kiểm tra thị lực gần, cần giữ bảng test cách mắt đúng 35 cm (14 inches)
Những lưu ý khi tự đo độ cận thị tại nhà
Các phương pháp đo thị lực tại nhà không thể phát hiện loạn thị, viễn thị hay các bệnh lý mắt nghiêm trọng như tăng nhãn áp và bệnh lý đáy mắt. Đo độ cận tại nhà chỉ phù hợp để theo dõi sự thay đổi thị lực đã biết, không dùng để kê toa kính. Khám mắt chuyên sâu tại cơ sở y tế là cần thiết để phát hiện bệnh lý tiềm ẩn.
Các lưu ý quan trọng khi thực hiện:
- Test lưới Amsler không nên thực hiện quá một lần mỗi tuần vì thay đổi ở hoàng điểm diễn ra từ từ, việc test hàng ngày có thể bỏ sót các biến đổi quan trọng
- Trẻ em dưới 3 tuổi cần được bác sĩ nhãn khoa kiểm tra chuyên khoa vì khả năng hợp tác hạn chế
- Kết quả bình thường: trẻ 3-4 tuổi có thể đọc được 20/40, trẻ 5 tuổi đọc được 20/30
- Người lớn và trẻ lớn nên có khả năng đọc được dòng 20/20
- Ứng dụng smartphone đo thị lực cần được xác minh độ chính xác trước khi tin tưởng sử dụng
- Cần khám ngay nếu có các triệu chứng: khó tập trung nhìn gần, nhìn đôi, đau mắt, cảm giác có màng che mắt
- Ghi chép chi tiết kết quả để tham khảo khi đến khám chuyên khoa
- Thực hiện kiểm tra nhiều lần trong các ngày khác nhau để đảm bảo tính nhất quán của kết quả
Ghi chép chi tiết kết quả để tham khảo khi đến khám chuyên khoa
Ba phương pháp đo độ cận tại nhà được giới thiệu trong bài viết này đều có thể giúp quý khách hàng theo dõi sự thay đổi thị lực một cách đơn giản và hiệu quả. Tuy nhiên, việc kết hợp kiểm tra tại nhà với khám chuyên khoa định kỳ sẽ mang lại hiệu quả tối ưu nhất trong việc bảo vệ sức khỏe mắt.
Hệ thống Bệnh viện Mắt Sài Gòn – đơn vị tiên phong trong lĩnh vực nhãn khoa với hơn 20 năm phát triển, là điểm đến tin cậy cho mọi nhu cầu chăm sóc và điều trị bệnh lý nhãn khoa. Với đội ngũ chuyên môn cao giàu kinh nghiệm, tiêu chuẩn điều trị chất lượng vàng và trải nghiệm khách hàng vượt trội, Mắt Sài Gòn còn tự hào sở hữu dải công nghệ phẫu thuật khúc xạ đa dạng nhất Việt Nam. Tìm hiểu thêm về các phương pháp xóa cận tiên tiến tại https://uudai.matsaigon.com/
