Cận thị là tật khúc xạ phổ biến nhất tại Việt Nam, đặc biệt ở học sinh và người làm việc nhiều với màn hình. Việc theo dõi thay đổi thị lực định kỳ giúp phát hiện sớm bất thường cần can thiệp. Bài viết hướng dẫn 3 phương pháp đo thị lực tại nhà — bảng Snellen, Landolt C, và chữ E — cùng cách quy đổi kết quả sang độ cận ước tính.
Lưu ý quan trọng: Các phương pháp đo tại nhà chỉ sàng lọc thị lực ban đầu — không thể phát hiện loạn thị, viễn thị, bệnh lý đáy mắt, tăng nhãn áp, hoặc xác định chính xác số kính. Để có kết quả đáng tin cậy, cần khám khúc xạ chuyên khoa tại cơ sở y tế với trang thiết bị chính xác (máy đo khúc xạ tự động, soi bóng đồng tử, thử kính chủ quan).
3 Cách đo độ cận tại nhà dễ thực hiện
Độ cận thị là gì?
Cận thị là một tật khúc xạ, xảy ra khi ánh sáng hội tụ trước võng mạc thay vì chính xác trên võng mạc, khiến mắt nhìn mờ các vật ở xa. Tình trạng này thường do trục nhãn cầu dài hơn bình thường hoặc do giác mạc hay thủy tinh thể có độ hội tụ (công suất quang học) quá mạnh.
Độ cận thị được đo bằng đơn vị diopter (D), với các giá trị âm biểu thị mức độ cận thị. Người có mắt bình thường thường có thể đọc được dòng 20/20 hoặc 6/6 trên bảng đo thị lực chuẩn. Việc hiểu rõ bản chất của cận thị sẽ giúp quý khách hàng nhận biết sớm các triệu chứng và thực hiện các biện pháp can thiệp phù hợp.
Độ cận thị là tình trạng khúc xạ mắt khi nhãn cầu không thể nhìn rõ các vật thể ở xa, trong khi vẫn có khả năng quan sát rõ nét các đối tượng ở gần
Cách tính độ cận thị tại nhà
Sau khi đo thị lực bằng bảng Snellen (hoặc tương đương), có thể ước tính mức độ cận thị theo bảng quy đổi gần đúng:
| Thị lực Snellen | Thị lực thập phân | Độ cận ước tính |
|---|---|---|
| 20/20 (6/6) | 1.0 | Bình thường (0D) |
| 20/25 (6/7.5) | 0.8 | ~–0.25D đến –0.50D |
| 20/30 (6/9) | 0.67 | ~–0.50D đến –0.75D |
| 20/40 (6/12) | 0.5 | ~–0.75D đến –1.00D |
| 20/50 (6/15) | 0.4 | ~–1.00D đến –1.25D |
| 20/70 (6/21) | 0.3 | ~–1.25D đến –1.50D |
| 20/100 (6/30) | 0.2 | ~–1.50D đến –2.00D |
| 20/200 (6/60) | 0.1 | ~–2.00D đến –3.00D |
| <20/200 | <0.1 | >–3.00D |
Lưu ý quan trọng:
- Bảng quy đổi này chỉ mang tính ước tính gần đúng. Nhiều yếu tố ảnh hưởng: loạn thị, viễn thị, khả năng điều tiết (đặc biệt ở trẻ em), ánh sáng, kích thước đồng tử.
- Nếu có loạn thị kèm theo, kết quả quy đổi sẽ không chính xác — vì loạn thị gây mờ theo trục, bảng Snellen không phát hiện được.
- Không sử dụng kết quả tự đo để kê toa kính — luôn cần khám khúc xạ chuyên khoa.
Công thức tính độ cận thị: Thị lực = Khoảng cách kiểm tra / Số dòng nhỏ nhất đọc được
Hướng dẫn cách đo độ cận thị bằng dụng cụ tại nhà
Việc đo độ cận thị tại nhà cần được thực hiện theo quy trình khoa học và có hệ thống để đảm bảo tính chính xác của kết quả. Quá trình này bao gồm hai giai đoạn chính: chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ cần thiết và thực hiện đo thị lực theo đúng các bước được hướng dẫn. Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sẽ giúp tăng độ tin cậy của kết quả kiểm tra.
Chuẩn bị dụng cụ
- Phòng đủ ánh sáng tự nhiên hoặc đèn chiếu sáng đều (không chiếu thẳng vào mắt hoặc tạo bóng trên bảng).
- In bảng đo thị lực kích thước chuẩn trên giấy A4. Lưu ý: bảng in A4 thường là phiên bản rút gọn, khoảng cách đo có thể là 3 mét (~10 feet) thay vì 6 mét — cần tuân thủ đúng khoảng cách ghi trên bản in.
- Thước dây/thước đo — đo chính xác khoảng cách từ vị trí ngồi/đứng đến bảng.
- Băng dính/đinh — treo bảng ngang tầm mắt.
- Bút ghi kết quả cho từng mắt.
- Nên có người hỗ trợ quan sát và xác nhận.
Thước đo hoặc thước dây, bút là dụng cụ cần thiết để đo thị lực
Thực hiện đo thị lực xa
- Treo bảng ngang tầm mắt khi ngồi/đứng ở vị trí đo.
- Đo và đánh dấu vị trí chuẩn (6 mét cho bảng Snellen chuẩn, hoặc 3 mét cho bảng rút gọn A4 — theo hướng dẫn trên bảng).
- Nếu đeo kính cận hàng ngày, giữ nguyên kính để đánh giá thị lực có kính (corrected VA). Muốn đánh giá mắt trần, tháo kính.
- Che một mắt bằng lòng bàn tay (không ấn lên nhãn cầu), giữ cả hai mắt mở tự nhiên, không nheo.
- Đọc từ dòng lớn nhất xuống dòng nhỏ nhất có thể. Ghi lại dòng nhỏ nhất đọc đúng >50% số ký tự.
- Lặp lại cho mắt còn lại.
Đứng cách bảng đúng 3 mét (10 feet) và đánh dấu vị trí này bằng băng dính để đảm bảo khoảng cách chuẩn xác
Thực hiện đo thị lực gần
Giữ bảng test thị lực gần (Jaeger card hoặc tương đương) cách mắt 35–40cm (14–16 inches). Đeo kính đọc sách nếu thường dùng. Che từng mắt, đọc dòng nhỏ nhất. Ghi kết quả riêng từng mắt.
Để lại thông tin để được tư vấn miễn phí và hưởng các ưu đãi
So sánh kết quả hai mắt — chênh lệch lớn giữa hai mắt (≥2 dòng) cần được khám chuyên khoa.
Để kiểm tra thị lực gần, cần giữ bảng test cách mắt đúng 35 cm (14 inches)
Ứng dụng đo thị lực trên điện thoại
Một số ứng dụng trên smartphone cho phép đo thị lực sàng lọc, tiện lợi khi không có bảng in. Tuy nhiên, độ chính xác phụ thuộc vào kích thước và độ phân giải màn hình, ánh sáng, và khoảng cách — chỉ mang tính tham khảo:
- Eye Chart Pro (iOS/Android): Hiển thị bảng Snellen, Landolt C, Tumbling E trên màn hình. Điều chỉnh khoảng cách đo. Được nhiều bác sĩ nhãn khoa sử dụng để sàng lọc.
- Peek Acuity (Android): Phát triển bởi Peek Vision (Anh) — ứng dụng đo thị lực được nghiên cứu lâm sàng, sử dụng Tumbling E. Được WHO khuyến nghị cho sàng lọc cộng đồng tại vùng thiếu nguồn lực.
- Bảng Snellen online: Nhiều website cho phép hiển thị bảng Snellen trên màn hình máy tính. Cần calibrate kích thước theo hướng dẫn.
Lưu ý: Ứng dụng đo thị lực trên điện thoại chưa thể thay thế khám mắt chuyên khoa.
Những lưu ý khi tự đo độ cận thị tại nhà
Các phương pháp đo thị lực tại nhà không thể phát hiện loạn thị, viễn thị hay các bệnh lý mắt nghiêm trọng như tăng nhãn áp và bệnh lý đáy mắt. Đo độ cận tại nhà chỉ phù hợp để theo dõi sự thay đổi thị lực đã biết, không dùng để kê toa kính. Khám mắt chuyên sâu tại cơ sở y tế là cần thiết để phát hiện bệnh lý tiềm ẩn.
Các lưu ý quan trọng khi thực hiện:
- Test lưới Amsler không nên thực hiện quá một lần mỗi tuần vì thay đổi ở hoàng điểm diễn ra từ từ, việc test hàng ngày có thể bỏ sót các biến đổi quan trọng
- Trẻ em dưới 3 tuổi cần được bác sĩ nhãn khoa kiểm tra chuyên khoa vì khả năng hợp tác hạn chế
- Kết quả bình thường: trẻ 3-4 tuổi có thể đọc được 20/40, trẻ 5 tuổi đọc được 20/30
- Người lớn và trẻ lớn nên có khả năng đọc được dòng 20/20
- Ứng dụng smartphone đo thị lực cần được xác minh độ chính xác trước khi tin tưởng sử dụng
- Cần khám ngay nếu có các triệu chứng: khó tập trung nhìn gần, nhìn đôi, đau mắt, cảm giác có màng che mắt
- Ghi chép chi tiết kết quả để tham khảo khi đến khám chuyên khoa
- Thực hiện kiểm tra nhiều lần trong các ngày khác nhau để đảm bảo tính nhất quán của kết quả
Ghi chép chi tiết kết quả để tham khảo khi đến khám chuyên khoa
Ba phương pháp đo độ cận tại nhà được giới thiệu trong bài viết này đều có thể giúp quý khách hàng theo dõi sự thay đổi thị lực một cách đơn giản và hiệu quả. Tuy nhiên, việc kết hợp kiểm tra tại nhà với khám chuyên khoa định kỳ sẽ mang lại hiệu quả tối ưu nhất trong việc bảo vệ sức khỏe mắt.
Hệ thống Bệnh viện Mắt Sài Gòn – đơn vị tiên phong trong lĩnh vực nhãn khoa với hơn 20 năm phát triển, là điểm đến tin cậy cho mọi nhu cầu chăm sóc và điều trị bệnh lý nhãn khoa. Với đội ngũ chuyên môn cao giàu kinh nghiệm, tiêu chuẩn điều trị chất lượng vàng và trải nghiệm khách hàng vượt trội, Mắt Sài Gòn còn tự hào sở hữu dải công nghệ phẫu thuật khúc xạ đa dạng nhất Việt Nam. Tìm hiểu thêm về các phương pháp xóa cận tiên tiến tại https://uudai.matsaigon.com/
