Mỏi mắt là tình trạng mắt căng thẳng, mệt mỏi khi phải hoạt động liên tục trong thời gian dài. Nguyên nhân chính gây mỏi mắt bao gồm việc sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều, môi trường làm việc không phù hợp và các bệnh lý về mắt chưa được phát hiện. Những yếu tố này không chỉ gây khó chịu tức thời mà còn có thể dẫn đến suy giảm thị lực nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời.
Bài viết này sẽ cung cấp thông tin toàn diện về tình trạng mỏi mắt, từ nguyên nhân đến phương pháp phòng ngừa và điều trị phù hợp.
Mỏi mắt là gì?
Mỏi mắt là tình trạng khá phổ biến, xảy ra khi mắt phải làm việc với cường độ cao trong thời gian dài. Đây là một tập hợp các triệu chứng xuất hiện do mắt phải gắng sức quá mức, tương tự như dấu hiệu ban đầu của các bệnh về mắt khác, bao gồm cảm giác mệt mỏi, khó chịu,… Hiện tượng này thường gặp khi đọc sách quá lâu, lái xe đường dài, nhìn lâu vào màn hình máy tính hoặc các thiết bị điện tử khác¹.
Mắt mỏi có thể gây phiền nhiễu đáng kể cho sinh hoạt hàng ngày, nhưng tình trạng này sẽ nhanh chóng biến mất nếu mắt được thư giãn đúng cách. Tuy nhiên, mỏi mắt cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo của một số bệnh lý về mắt cần được chú ý và điều trị kịp thời.
Khi mắt mệt mỏi vì phải làm việc nhiều và tập trung trong thời gian dài, các cơ điều tiết trong mắt sẽ bị căng thẳng. Điều này dẫn đến cảm giác đau nhức, khó chịu và có thể kèm theo các triệu chứng như đau đầu, mờ mắt hoặc khó tập trung.
Mỏi mắt xảy ra khi mắt phải làm việc với cường độ cao trong thời gian dài
Triệu chứng của mỏi mắt
Khi mắt bị mỏi, bạn có thể cảm thấy mệt mỏi, đau nhức hoặc ngứa ở vùng mắt. Đồng thời, mắt có thể chảy nước hoặc khô. Bạn có thể gặp khó khăn trong việc điều chỉnh tiêu cự để nhìn xa sau thời gian dài tập trung vào công việc cận.
Mỏi mắt còn đi kèm với 6 triệu chứng sau:
- Cảm giác rát và bỏng ở mắt
- Nhìn mờ hoặc nhìn đôi
- Khó tập trung
- Nhạy cảm với ánh sáng
- Đau đầu
- Đau mỏi vùng cổ, vai, lưng do căng thẳng cơ bắp
Mỏi mắt còn gây rát mắt, nhìn mờ, khó tập trung, nhạy sáng, đau đầu và đau mỏi cổ vai gáy
Nguyên nhân mỏi mắt
Mỏi mắt chủ yếu do sử dụng thiết bị điện tử lâu, đôi khi kèm theo tình trạng mắt bị cộm rát do thiếu hụt độ ẩm chân thật của phim nước mắt. Đồng thời, các thói quen sinh hoạt không tốt cũng gây ra tình trạng mỏi mắt. Dưới đây là 5 nguyên nhân chính được các chuyên gia nhãn khoa xác định.
Hội chứng thị giác màn hình
Hội chứng thị giác màn hình là nguyên nhân hàng đầu gây mỏi mắt hiện nay. Khi nhìn chằm chằm vào màn hình, tần số chớp mắt giảm khiến màng nước mắt bị khô, ép cơ thể thủy tinh phải liên tục điều tiết để hội tụ hình ảnh.
Thói quen sử dụng điện thoại trong bóng tối hoặc để màn hình quá sáng sẽ làm tăng áp lực này, khiến mắt nhanh chóng nhức mỏi.
Hội chứng thị giác màn hình là một trong những nguyên nhân phổ biến gây mỏi mắt
Tật khúc xạ chưa được điều chỉnh
Việc mắc các tật khúc xạ như cận, viễn hoặc loạn thị nhưng không đeo kính hoặc đeo sai độ là nguyên nhân phổ biến gây mỏi mắt mạn tính. Khi đó, hệ thống điều tiết của mắt phải làm việc gắng sức để bù đắp sai lệch hình ảnh lên võng mạc. Thói quen đọc sách quá gần hoặc không khám mắt định kỳ khiến cơ nhãn cầu luôn trong trạng thái căng thẳng cực độ.
Việc đeo kính cận thị không đúng độ cận khiến mắt bị mỏi
Môi trường làm việc không phù hợp
Ánh sáng kém hoặc quá chói trong không gian làm việc buộc mắt phải thích nghi liên tục, dẫn đến tình trạng mỏi nhức nhanh chóng. Việc ngồi trực diện luồng gió máy điều hòa làm tăng tốc độ bay hơi nước mắt, gây khô rát và kích ứng. Thói quen bố trí màn hình máy tính đối diện cửa sổ gây lóa cũng là yếu tố khiến mắt phải gồng lên để quan sát.
Để lại thông tin để được tư vấn miễn phí và hưởng các ưu đãi
Môi trường làm việc thiếu ánh sáng khiến mắt phải thích nghi, gây mỏi.
Các bệnh lý mắt khác
Mỏi mắt thường là hệ quả từ các bệnh lý như khô mắt, đục thủy tinh thể hoặc suy nhược thị lực. Khi cấu trúc mắt bị tổn thương, khả năng hội tụ ánh sáng suy giảm, bắt buộc các cơ vận nhãn phải hoạt động quá công suất để duy trì độ nét. Việc chủ quan không điều trị các bệnh viêm nhiễm hoặc lạm dụng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid có thể khiến tình trạng này trầm trọng hơn.
Đục thủy tinh thể khiến mắt phải điều tiết liên tục để nhìn rõ hình ảnh.
Cách điều trị mỏi mắt
Khi có biểu hiện mắt nhức mỏi, bạn cần tạm thời dừng các hoạt động và nhắm mắt, cho mắt có thời gian nghỉ ngơi. Dưới đây là 5 cách điều trị, giúp làm giảm mỏi mắt hiệu quả.
- Luyện tập mắt: Quy tắc vàng 20 – 20 – 20 giúp giảm điều tiết tình trạng mỏi mắt. Cứ mỗi 20 phút làm việc với thiết bị điện tử, bạn hãy để mắt nhìn xa khoảng 20 feet (khoảng 6 mét) trong vòng ít nhất 20 giây.
- Sử dụng thuốc nhỏ mắt/ nước mắt nhân tạo: Các dung dịch này giúp bổ sung độ ẩm, duy trì độ bền của màng phim nước mắt và làm dịu bề mặt giác mạc, giảm mỏi. Nên ưu tiên các sản phẩm không chứa chất bảo quản để không kích ứng,
- Điều chỉnh thị lực bằng kính phù hợp: Nếu nguyên nhân mỏi mắt do tật khúc xạ, việc thăm khám và cắt kính đúng độ là biện pháp điều trị quan trọng nhất.
- Bổ sung dinh dưỡng: Vitamin đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ điều trị mỏi mắt. Các loại vitamin A, C, E, B-complex và kẽm với liều lượng thích hợp rất quan trọng cho sức khỏe của mắt. Những vitamin này có chứa chất chống oxy hóa và các thành phần giúp cải thiện sức khỏe mắt, làm giảm mỏi mắt hiệu quả.
- Thăm khám nhãn khoa: Trong trường hợp mỏi mắt kéo dài hoặc có các triệu chứng nghiêm trọng, quý bệnh nhân nên đến các cơ sở chuyên khoa về mắt để được tư vấn và thăm khám chi tiết. Việc chẩn đoán và điều trị sớm sẽ giúp ngăn ngừa các biến chứng có thể xảy ra.
Nước mắt nhân tạo giảm triệu chứng mỏi mắt
Cách phòng ngừa mỏi mắt
Chủ động phòng ngừa mỏi mắt bằng cách thay đổi thói quen sinh hoạt và chế độ ăn uống bao gồm:
- Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài.
- Áp dụng quy tắc 20-20-20 khi làm việc.
- Tuyệt đối không dụi mắt khi mỏi.
- Đeo kính râm khi ra ngoài tránh tia UV và khói bụi.
- Vệ sinh màn hình thiết bị thường xuyên.
- Đảm bảo ánh sáng làm việc đầy đủ, không gây chói hoặc phản chiếu mạnh.
- Sử dụng nước mắt nhân tạo khi khô mắt và bổ sung Vitamin A, C, E, Kẽm.
- Đến ngay chuyên khoa mắt nếu tình trạng mỏi nhức kèm nhìn mờ không thuyên giảm.
Giữ vị trí ngồi thích hợp hoặc điều chỉnh màn hình máy tính để đảm bảo góc nhìn tốt
Câu hỏi thường gặp về mỏi mắt
Mỏi mắt nên ăn gì?
Khi bị mỏi mắt, quý bệnh nhân nên ăn các thực phẩm giàu dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe mắt. Thực phẩm giàu Vitamin A như khoai lang, cà rốt, bí đỏ giúp cải thiện thị lực. Vitamin E từ hạnh nhân, hướng dương, bơ có tác dụng chống oxy hóa. Omega-3 từ cá hồi, cá mòi, hạt lanh hỗ trợ chức năng mắt và giảm khô mắt.
Khi bị mỏi mắt nên ăn các thực phẩm giàu dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe mắt
Mỏi mắt có bị cận không?
Mỏi mắt không phải là cận thị nhưng nếu mỏi mắt đi kèm cảm giác đau hốc mắt hoặc nhức đầu, quý bệnh nhân cần kiểm tra tình trạng sức khỏe mắt ngay. Việc thăm khám bởi bác sĩ nhãn khoa sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân và có phương pháp điều trị phù hợp.
Cần thăm khám kiểm tra tình trạng mắt để xem có mắc bệnh khúc xạ về mắt không
Mỏi mắt thiếu chất gì?
Mỏi mắt có thể do thiếu Vitamin nhóm B (đặc biệt là B1, B2, B12) giúp bảo vệ dây thần kinh mắt, hỗ trợ trao đổi chất và giảm nhức mỏi. Thiếu Vitamin A có thể gây khô mắt và giảm thị lực. Ngoài ra, mỏi mắt còn có thể liên quan đến việc thiếu Omega-3. Thiếu dinh dưỡng có thể gây ra hiện tượng mắt trái giật liên hồi do căng thẳng thần kinh thị giác.
Mỏi mắt có thể do thiếu Vitamin nhóm B (đặc biệt là B1, B2, B12)
Mỏi mắt là vấn đề sức khỏe phổ biến nhưng có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả khi được phát hiện sớm. Việc hiểu rõ nguyên nhân từ hội chứng thị giác màn hình đến các bệnh lý như đục thủy tinh thể, khô mắt và thoái hóa điểm vàng sẽ giúp quý bệnh nhân tránh được những bệnh lý nguy hiểm như viêm màng bồ đào hay thoái hóa võng mạc.
Áp dụng các biện pháp phòng ngừa như quy tắc 20-20-20, điều chỉnh môi trường làm việc và bổ sung dinh dưỡng cần thiết là những bước quan trọng trong việc duy trì sức khỏe mắt. Khi có triệu chứng mỏi mắt kéo dài, việc thăm khám và điều trị kịp thời tại cơ sở y tế chuyên khoa là điều cần thiết. Ngoài ra, đừng chủ quan khi mắt nhức mỏi kèm mờ đột ngột, hãy tìm hiểu glocom là gì vì đây là căn bệnh “kẻ trộm thị lực” thầm lặng.
Hệ thống Bệnh viện Mắt Sài Gòn tự hào là đơn vị chuyên khoa mắt lớn nhất Việt Nam, với hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực nhãn khoa. Chúng tôi sở hữu đội ngũ chuyên môn cao giàu kinh nghiệm, tiêu chuẩn điều trị chất lượng vàng và trải nghiệm khách hàng vượt trội. Mắt Sài Gòn còn tự hào sở hữu dải công nghệ phẫu thuật khúc xạ đa dạng nhất Việt Nam. Tìm hiểu thêm về các phương pháp xóa cận tiên tiến tại https://uudai.matsaigon.com/
Tài liệu tham khảo
- Nguyễn Thu Hiền. (2025). Cách nào phòng ngừa khô mắt? Sức Khỏe Đời Sống. https://suckhoedoisong.vn/cach-nao-phong-ngua-kho-mat-169250119193923242.htm
- National Eye Institute. (2025, August 6). Dry eye. U.S. Department of Health and Human Services, National Institutes of Health. Truy cập ngày 27 tháng 8 năm 2025, từ https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/dry-eye
- Trần Thu Hiền. (2025). Khô mắt chữa thế nào? Sức Khỏe Đời Sống. https://suckhoedoisong.vn/kho-mat-chua-the-nao-169250617193738381.htm
- Healthdirect Australia. (2024, Tháng Tư). Eye strain. Healthdirect. https://www.healthdirect.gov.au/eye-strain
