Top 5 bảng đo mắt cận thị phổ biến và hướng dẫn sử dụng

Bảng đo mắt là công cụ không thể thiếu trong khám mắt định kỳ, giúp đánh giá độ sắc nét của thị lực và phát hiện sớm các tật khúc xạ như cận thị, viễn thị hay loạn thị. Hiện nay, có 5 loại bảng đo mắt phổ biến được sử dụng rộng rãi trong lâm sàng và cộng đồng, bao gồm bảng Snellen, bảng chữ C (Landolt C), bảng chữ E (Tumbling E), bảng hình ảnh (LEA Symbols) và bảng dạng thẻ bỏ túi (Pocket Acuity Card).

Mỗi loại bảng được thiết kế phù hợp với từng nhóm đối tượng khác nhau từ người lớn đến trẻ em, từ người biết chữ đến người không quen với bảng chữ cái Latin giúp đảm bảo mọi người đều có thể được kiểm tra thị lực chính xác. Trong bài viết này, bạn sẽ được tìm hiểu đặc điểm của từng loại bảng đo mắt, cách đọc kết quả đúng cách và những lưu ý quan trọng để đánh giá thị lực đáng tin cậy nhất.

Top 5 Bảng Đo Mắt Phổ Biến. Cách Đọc, Và Lưu Ý Cần Biết Khi Sử Dụng Bảng Đo Mắt

Bảng đo mắt là gì?

Bảng đo mắt là công cụ dùng để đo độ sắc nét của thị lực (visual acuity – VA), giúp đánh giá khả năng nhìn rõ chi tiết ở khoảng cách nhất định. Việc đo thị lực xác định khả năng phân giải chi tiết nhỏ nhất, với kết quả so với thị lực chuẩn. Công cụ này quan trọng trong việc xác định xem bệnh nhân có cần đeo kính hoặc điều chỉnh độ kính hiện tại hay không.

Bảng đo mắt được sử dụng rộng rãi trong các buổi khám mắt định kỳ, là một phần thiết yếu của quá trình kiểm tra dây thần kinh thị giác (dây thần kinh số 2). Thông qua việc đọc các ký tự hoặc hình ảnh trên bảng, bác sĩ có thể đánh giá mức độ rõ nét mà mắt người bệnh có thể đạt được. Kết quả đo lường này không chỉ giúp phát hiện các vấn đề về khúc xạ như cận thị, viễn thị hay loạn thị, mà còn là bước đầu tiên để phát hiện nhiều bệnh lý mắt nghiêm trọng khác. Việc kiểm tra thị lực thường xuyên giúp phát hiện sớm các biến đổi bất thường, từ đó có phương án điều trị kịp thời và hiệu quả.

Bảng đo mắt là công cụ chuyên dụng được thiết kế để đo độ sắc nét của thị lực

5 bảng đo mắt phổ biến hiện nay

Hiện nay có 5 loại bảng đo mắt phổ biến được sử dụng trong thực hành lâm sàng và khám mắt. Mỗi loại bảng được thiết kế phù hợp với đối tượng và mục đích sử dụng khác nhau, đảm bảo mọi người đều có thể được kiểm tra thị lực chính xác. Các loại bảng đo mắt phổ biến bao gồm: bảng đo thị lực chữ C (Landolt C), bảng chữ cái cận thị chữ E (Tumbling E), bảng đo mắt cận thị Snellen, bảng đo thị lực hình (LEA Symbols hoặc HOTV), và bảng đo thị lực dạng thẻ (Pocket Acuity Card). Dưới đây là thông tin chi tiết về từng loại bảng đo mắt.

Bảng đo thị lực chữ C

Bảng đo thị lực chữ C, còn được gọi là bảng Landolt C, đặc biệt hữu ích khi kiểm tra thị lực cho những người không biết chữ hoặc những người không quen thuộc với bảng chữ cái Latin.

Thiết kế của bảng sử dụng một ký hiệu hình chiếc nhẫn bị hở (chữ C), trong đó khoảng hở có thể được xoay theo tám hướng khác nhau . Người được kiểm tra phải xác định và chỉ ra vị trí chính xác của khoảng hở trên vòng tròn chữ C .

Bảng đo thị lực chữ C, còn được gọi là bảng Landolt C

Bảng chữ cái cận thị chữ E

Bảng chữ cái cận thị chữ E, hay còn gọi là Tumbling E, thường được sử dụng cho trẻ em nhỏ tuổi hoặc những người không quen thuộc với bảng chữ cái Latin.

Thiết kế bảng sử dụng ký tự chữ E được xoay theo bốn hướng khác nhau: lên, xuống, trái, phải. Người được kiểm tra chỉ cần chỉ hoặc nói ra hướng của các thanh chữ E, giống như xác định “chân” của chữ E đang hướng về đâu.

Thiết kế bảng sử dụng ký tự chữ E được xoay theo bốn hướng khác nhau: lên, xuống, trái, phải

Bảng đo mắt cận thị snellen

Bảng đo thị lực Snellen là loại bảng phổ biến và được sử dụng rộng rãi nhất hiện nay, dành cho người đã biết đọc chữ cái Latin.

Bảng Snellen bao gồm các hàng chữ cái (optotype) có kích thước giảm dần từ trên xuống dưới, với các chữ cái được thiết kế theo tỷ lệ chuẩn để đo góc nhìn 5 phút cung từ một khoảng cách nhất định. Bảng tiêu chuẩn chứa chín chữ cái: C, D, E, F, L, O, P, T và Z, được sắp xếp thành các hàng với số lượng ký tự khác nhau.

Để thực hiện đo, người được kiểm tra đứng ở khoảng cách tiêu chuẩn (thường là 20 feet hoặc 6 mét), che một mắt và đọc to hàng chữ cái nhỏ nhất mà họ có thể nhìn rõ. Kết quả thường được biểu thị dưới dạng phân số như 20/20, 20/40, cho biết mức độ rõ nét của thị lực so với tiêu chuẩn bình thường.

Bảng Snellen bao gồm các hàng chữ cái (optotype) có kích thước giảm dần từ trên xuống dưới

Bảng đo thị lực hình

Bảng đo thị lực hình được thiết kế đặc biệt cho trẻ em nhỏ tuổi hoặc những người gặp khó khăn trong việc nhận diện chữ cái.

Thiết kế bảng sử dụng các hình ảnh, biểu tượng hoặc ký hiệu đơn giản dễ nhận biết thay vì chữ cái, ví dụ như hình nhà, xe, hoa, táo hoặc các con vật quen thuộc. Phổ biến nhất là bảng LEA Symbols

Để thực hiện đo, người được kiểm tra phải gọi tên hoặc chỉ vào hình ảnh mà họ nhìn thấy trên bảng.

Bảng đo thị lực hình được thiết kế đặc biệt cho trẻ em nhỏ tuổi hoặc những người gặp khó khăn trong việc nhận diện chữ cái

Bảng đo thị lực dạng thẻ

Bảng đo thị lực dạng thẻ dùng để đo thị lực ở cự ly gần, là công cụ để các người khám kiểm tra thị lực tiện lợi và nhanh chóng. Tiêu biểu là thẻ thị lực bỏ túi Wormington.

Để sử dụng thẻ đúng cách, người thực hiện phải tuân thủ khoảng cách kiểm tra cụ thể được ghi trên thẻ (thường là cự ly gần, ví dụ: 40 cm hoặc 14 inches) để đảm bảo độ chính xác.

Bảng đo thị lực dạng thẻ là công cụ được thiết kế tiện lợi để kiểm tra nhanh hoặc đo thị lực ở cự ly gần

Hướng dẫn cách đọc bảng đo mắt

Bảng Snellen là chuẩn mực chung để định lượng và ghi nhận kết quả thị lực, ngay cả khi sử dụng các bảng khác như Landolt C hay Tumbling E . Quy trình chuẩn kiểm tra với bảng Snellen được thực hiện theo 10 bước sau để đảm bảo kết quả chính xác nhất:

• Bước 1: Bệnh nhân đứng cách bảng 6 mét (tương đương 20 feet); bảng có thể được chiếu qua gương để tiết kiệm không gian phòng khám.
• Bước 2: Đảm bảo phòng khám và bảng Snellen được chiếu sáng đầy đủ, đồng đều để tránh sai lệch kết quả.
• Bước 3: Kiểm tra thị lực có hiệu chỉnh bằng cách yêu cầu bệnh nhân đeo kính hoặc kính áp tròng hiện tại.
• Bước 4: Nếu bệnh nhân không có kính, sử dụng lỗ kim (pinhole) để tạm thời khắc phục lỗi khúc xạ.
• Bước 5: Kiểm tra từng mắt một, bắt đầu từ mắt yếu hơn trong khi che mắt còn lại bằng che mắt hoặc lòng bàn tay.
• Bước 6: Yêu cầu bệnh nhân đọc các chữ cái từ trên xuống dưới, bắt đầu từ hàng lớn nhất.
• Bước 7: Hàng nhỏ nhất mà bệnh nhân đọc được chính xác sẽ đại diện cho thị lực của họ.
• Bước 8: Nếu không đọc được chữ E lớn nhất (ngay cả với kính hiệu chỉnh tốt nhất), thị lực ≤20/200, đạt tiêu chí “mù về mặt pháp lý” tại Hoa Kỳ.
• Bước 9: Nếu không thấy bảng: kiểm tra đếm ngón tay (CF), chuyển động tay (HM), hoặc cảm giác ánh sáng (LP); nếu không thấy ánh sáng thì ghi nhận NLP (no light perception).
• Bước 10: Lặp lại toàn bộ quy trình cho mắt đối diện.

Bảng Snellen là chuẩn mực chung để định lượng và ghi nhận kết quả thị lực

Ngưỡng xác định thị lực:

• Đạt ngưỡng khi bệnh nhân đọc đúng ≥3 trong 5 chữ cái trên hàng (tương đương 60%) và không đọc đúng ≥3 chữ cái trên hàng nhỏ hơn tiếp theo.
• Bác sĩ có thể ghi điểm một phần (ví dụ: 0.40/0.80+2) để chỉ số chữ cái đọc thêm (+) hoặc bỏ lỡ (-), giúp theo dõi sự tiến triển thị lực chi tiết hơn .

Cách ghi nhận kết quả đo thị lực

Dựa vào kết quả sau khi đo, bạn có thể xác định được tình trạng sức khỏe hiện tại của mắt một cách sơ bộ:

• Thị lực 10/10: Mắt tốt và hoàn toàn khỏe mạnh, không cần can thiệp hiệu chỉnh.
• Thị lực 6-7/10: Cận thị ở mức độ nhẹ, khoảng 0.5 Diop, có thể cần kính trong một số hoạt động.
• Thị lực 4-5/10: Độ cận của mắt từ 1.5 đến 2 Diop, ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt hàng ngày.
• Thị lực dưới 3/10: Thị lực kém với độ cận cao từ 2 Diop trở lên, cần được khám và hiệu chỉnh ngay lập tức.

Tuy nhiên, kết quả này chỉ mang tính chất tham khảo ban đầu. Để có đánh giá chính xác và toàn diện về tình trạng mắt, bạn cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được bác sĩ thăm khám và tư vấn chi tiết.

Để có đánh giá chính xác và toàn diện về tình trạng mắt cần đến cơ sở y tế thăm khám

Lưu ý khi đo thị lực bằng bảng đo mắt tại nhà

Khi sử dụng bảng đo mắt, cần tuân thủ 4 nguyên tắc quan trọng để đảm bảo kết quả chính xác:

• Đảm bảo ánh sáng đủ để đọc: Cần đủ ánh sáng chiếu sáng đồng đều cho bảng đo; ánh sáng yếu hoặc không đều có thể làm sai lệch kết quả đo một cách đáng kể .
• Dùng kính cận (nếu có): Nếu đã bị cận thị, bắt buộc phải đeo kính hiện tại khi thực hiện đo thị lực để đánh giá chính xác hiệu quả hiệu chỉnh .
• Khoảng cách đo đúng: Đặt bảng đo ở khoảng cách chính xác theo hướng dẫn (thường là 6 mét hoặc 20 feet) để tránh kết quả không chính xác.
• Không tự chẩn đoán: Kết quả đo tại nhà chỉ mang tính tham khảo sơ bộ; hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt để được chẩn đoán chính xác, tìm hiểu nguyên nhân và nhận phương án điều trị phù hợp.

Đặt bảng đo ở khoảng cách chính xác theo hướng dẫn (thường là 6 mét hoặc 20 feet) để tránh kết quả không chính xác

Bảng đo thị lực là bước đầu quan trọng trong việc kiểm tra và bảo vệ sức khỏe đôi mắt. Tuy nhiên, kết quả đo chỉ mang tính tham khảo và không thể thay thế cho việc thăm khám chuyên sâu. Để được chẩn đoán chính xác và điều trị hiệu quả, bạn nên đến các cơ sở nhãn khoa uy tín.

Hệ thống Bệnh viện Mắt Sài Gòn – với hơn 21 năm kinh nghiệm – là địa chỉ hàng đầu trong lĩnh vực chăm sóc và điều trị các bệnh lý về mắt tại Việt Nam. Quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, trang thiết bị hiện đại và hệ thống công nghệ phẫu thuật khúc xạ tiên tiến nhất, Mắt Sài Gòn cam kết mang lại giải pháp điều trị an toàn, hiệu quả và toàn diện cho từng khách hàng. Để tìm hiểu thêm về các phương pháp xóa cận tiên tiến và nhận ưu đãi hấp dẫn, hãy truy cập ngay https://uudai.matsaigon.com/.

Danh Sách Tài Liệu Tham Khảo

1. Azzam, D., & Ronquillo, Y. (2023, May 1). Snellen chart. StatPearls [Internet]. National Center for Biotechnology Information. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK558961/
2. Evans, J. M. (2006). Standards for visual acuity: A report prepared for ASTM International Task Group E54.08.01 on performance measures for robots for urban search and rescue. National Institute for Standards and Technology. https://www.nist.gov/system/files/documents/el/isd/ks/Visual_Acuity_Standards_1.pdf
3. Pishnamaz, M. R., & Ostadimoghaddam, H. (2018). Striped circle visual acuity chart: A novel visual acuity chart based on the Landolt-C chart. Journal of Ophthalmic & Vision Research, 13(2), 188-191. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29644241/
4. Vimont, C. (2024, February 14). All about the eye chart. American Academy of Ophthalmology. https://www.aao.org/eye-health/tips-prevention/eye-chart-facts-history
5. Wormington, C. M. (n.d.). Wormington pocket acuity card [Technical documentation].