Bọng mắt là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Bọng mắt, hay tình trạng sưng phồng vùng da dưới mí mắt gây mất thẩm mỹ cho gương mặt, đồng thời khiến bạn cảm thấy thiếu tự tin khi giao tiếp. Dù phần lớn nguyên nhân bọng do quá trình lão hóa, nhưng xu hướng này đang ngày càng trẻ hóa do tác động tiêu cực từ lối sống hiện đại, chế độ dinh dưỡng và căng thẳng kéo dài. Trong một số trường hợp ít gặp hơn, bọng mắt còn là tín hiệu cảnh báo các bệnh lý nội tiết hoặc nhiễm trùng nhãn khoa cần được can thiệp y tế kịp thời để bảo vệ thị lực.

Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho quý bệnh nhân cái nhìn toàn diện về bọng mắt: từ cơ chế hình thành, danh sách các nguyên nhân phổ biến đến hệ thống các phương pháp điều trị tối ưu bao gồm cả mẹo chăm sóc tại nhà đơn giản và các kỹ thuật can thiệp thẩm mỹ hiện đại.

Bọng mắt là gì?

Bọng mắt là hiện tượng sưng nhẹ hoặc phồng rộp vùng da dưới mắt do sự tích tụ mỡ và dịch lỏng. Cơ chế hình thành chủ yếu do quá trình lão hóa làm suy yếu các cơ hỗ trợ mí mắt, khiến túi mỡ dịch chuyển xuống dưới tạo thành độ sưng phồng mất thẩm mỹ.

Dù phần lớn bọng mắt là lành tính và mang tính thẩm mỹ, nhưng nếu tình trạng này đi kèm sưng đỏ, ngứa hoặc đau nhức dữ dội, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý về xoang, thận hoặc dị ứng nguy hiểm.

Bọng mắt là tình trạng sưng phồng dưới vùng da mắt, gây mất thẩm mỹ.

Bọng mắt khác gì với phù nề?

Cả 2 đều khiến phần da mí mắt bị sưng lên, tuy nhiên bọng mắt thì bị vĩnh viễn và chỉ có phẫu thuật mới hết. Ngược lại, phù nề là hiện tượng giữ nước nhất thời trong mô tế bào do chế độ ăn uống hoặc tư thế ngủ, thường tự hết khi cơ thể được nghỉ ngơi đầy đủ.

Đối tượng thường bị bọng mắt?

Người cao tuổi là đối tượng dễ bị bọng mắt nhất (lão hóa khiến da chảy xệ). Ngoài ra, tình trạng bọng mắt cũng thường xuất hiện ở những người hay thức đêm, thường xuyên bị thiếu ngủ, ăn mặn hoặc bị các bệnh lý về tuyến giáp.

Triệu chứng của bọng mắt

Nhận biết bọng mắt qua 3 dấu hiệu đặc trưng đi kèm xuất hiện tại vùng da dưới mắt như sau:

• Sưng nhẹ và phồng rộp: Vùng da ngay dưới mí mắt dưới nhô lên, tạo thành túi dịch hoặc túi mỡ rõ rệt, khiến đôi mắt trông húp và nặng nề hơn bình thường.
• Da chùng nhão và chảy xệ: Do các cơ hỗ trợ mí mắt bị yếu đi theo thời gian, lớp da dưới mắt mất đi độ đàn hồi, bắt đầu xuất hiện các nếp gấp và chảy xệ xuống.
• Quầng thâm mắt đi kèm: Bọng mắt thường xuất hiện cùng tình trạng sắc tố da sẫm màu, khiến tổng thể khuôn mặt trông mệt mỏi, thiếu sức sống và già hơn tuổi thật.
• Dấu hiệu nguy hiểm cần gặp bác sĩ: Nếu bọng mắt kèm theo đau nhức mắt dữ dội, đỏ tấy, làm ảnh hưởng tạm thời đến thị lực thì bạn cần đi tham khám nhanh chóng để được kiểm tra chi tiết.

Bọng mắt khiến vùng ra dưới mắt bị chảy xệ và sưng nhẹ, đồng thời xuất hiện quầng thâm đi kèm.

Bọng mắt do nguyên nhân nào?

Bọng mắt hình thành chủ yếu do quá trình lão hóa làm yếu cơ mí mắt, khiến túi mỡ bị dịch chuyển xuống. Ngoài ra, di truyền, thiếu ngủ, ăn mặn và dị ứng cũng là những nguyên nhân phổ biến:

• Quá trình lão hóa tự nhiên: Đây là nguyên nhân hàng đầu ở người cao tuổi khi collagen và elastin sụt giảm, làm da mất độ đàn hồi, tạo điều kiện cho các túi mỡ lộ rõ và da bắt đầu chùng nhão.
• Thói quen sinh hoạt và giấc ngủ: Thiếu ngủ hoặc căng thẳng kéo dài gây đình trệ lưu thông bạch huyết. Khi tuần hoàn máu và dịch không thông suốt, dịch lỏng sẽ tích tụ tại vùng trũng dưới mắt (gây bọng mắt), khiến gương mặt trở nên sưng húp và mệt mỏi vào sáng sớm.
• Chế độ ăn uống nhiều muối và rượu: Tiêu thụ quá nhiều Natri (muối) gây tích trữ nước trong các mô dưới mắt do nồng độ Natri trong cơ thể quá cao. Bên cạnh đó, chất cồn trong rượu bia làm giãn mạch máu và nhão mô liên kết, khiến các túi bọng không chỉ sưng to mà còn kèm theo quầng thâm rõ rệt.
• Yếu tố di truyền và cơ địa: Một số người sẽ có bọng mắt bất kể già hay trẻ vì họ có điều này trong gene. Nếu bọng mắt đã di truyển trong gia đình, bạn có thể có bọng mắt ngay cả khi vẫn còn rất trẻ.
• Phản ứng dị ứng và kích ứng: Tiếp xúc dị nguyên (phấn hoa, bụi, mỹ phẩm) cơ thể sẽ giải phóng Histamin làm tăng tính thấm thành mạch và thoát dịch vào mô kẽ. Khi đó vùng da nhạy cảm dưới mắt sẽ phản ứng tức thì bằng hiện tượng sưng đỏ, ngứa rát và tích dịch nhanh chóng.
• Rối loạn nội tiết và hormone: Sự thay đổi hormone trong thai kỳ hoặc chu kỳ kinh nguyệt gây giữ nước. Tình trạng này khiến túi mỡ dưới mắt sưng to và căng cứng hơn bình thường.
• Ảnh hưởng từ các bệnh lý mãn tính: Viêm xoang, suy thận hoặc bệnh tuyến giáp khiến quá trình đào thải dịch đình trệ. Dịch lệ ứ đọng lâu ngày tạo thành các túi phồng lớn dưới mí mắt.

Quá trình lão hóa là nguyên nhân gây ra bọng mắt ở ngoài cao tuổi.

Cách giảm bọng mắt hiệu quả tại nhà

Bọng mắt thường là vấn đề về thẩm mỹ và không yêu cầu điều trị đặc biệt. Lối sống và các biện pháp tại nhà có thể  giảm bớt hoặc loại bỏ mắt sưng phồng.Tham khảo 8 biện pháp xử lý bọng mắt từ chăm sóc tại nhà đến can thiệp y khoa:

• Chườm lạnh vùng mắt: Sử dụng khăn sạch thấm nước mát hoặc túi chườm lạnh đắp nhẹ lên vùng da dưới mắt trong vài phút khi đang ngồi thẳng.
• Điều chỉnh chế độ ăn uống: Giảm lượng muối trong khẩu phần ăn hàng ngày và hạn chế uống quá nhiều nước ngay trước khi đi ngủ.
• Thay đổi tư thế ngủ: Duy trì giấc ngủ từ 7-9 tiếng mỗi ngày và kê cao đầu khi ngủ để hạn chế tình trạng tích tụ dịch ở mí mắt dưới.
• Loại bỏ tác nhân kích ứng: Chủ động cai thuốc lá và tránh tiếp xúc với các chất gây dị ứng môi trường (bụi bẩn, lông chó mèo, phấn hoa,…) để giảm thiểu tình trạng phù nề quanh mi.
• Sử dụng mỹ phẩm che khuyết điểm: Tận dụng các loại phấn trang điểm chuyên dụng để che đi quầng thâm và làm mờ sự xuất hiện của túi mỡ dưới mắt.
• Sử dụng thuốc chống dị ứng: Tham khảo ý kiến bác sĩ về các loại thuốc kháng Histamin H1 nếu tình trạng sưng tấy xuất phát từ phản ứng dị ứng.
• Điều trị thẩm mỹ không phẫu thuật: Thực hiện tiêm Filler (Acid Hyaluronic), tái tạo da bằng Laser hoặc Peel da hóa học để làm phẳng bề mặt da vùng mắt.
• Phẫu thuật tạo hình mí mắt: Thực hiện thủ thuật Blepharoplasty để loại bỏ mỡ thừa, làm căng lớp da và cơ mí dưới nhằm mang lại hiệu quả thẩm mỹ lâu dài.

Chườm lạnh làm các mạch máu dưới mắt co lại, giúp vùng da này bớt sưng và bọng mắt.

Tuy nhiên, có một vài nguyên nhân dường như không thể phòng ngừa như di truyền, lão hóa. Việc chấp nhận sẽ khiến bạn cảm thấy bớt căng thẳng, điều này sẽ gián tiếp giúp cải thiện làn da của bạn cũng như không khiến bọng mắt trầm trọng hơn.

Bọng mắt tuy chủ yếu là vấn đề thẩm mỹ do lão hóa và lối sống, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý nội tiết hoặc dị ứng cần lưu ý. Hy vọng bài viết đã giúp bạn nắm vững cách nhận diện triệu chứng, xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị từ chăm sóc tại nhà đến can thiệp thẩm mỹ chuyên sâu. Việc chủ động phòng ngừa thông qua dinh dưỡng và sinh hoạt khoa học là chìa khóa để có một đôi mắt khỏe mạnh.

Mắt Sài Gòn hệ thống bệnh viện chuyên khoa mắt lớn nhất Việt Nam, chúng tôi quy tụ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng tiêu chuẩn điều trị chất lượng vàng. Mắt Sài Gòn tự hào sở hữu dải công nghệ phẫu thuật khúc xạ đa dạng nhất hệ thống nhãn khoa, cam kết mang đến trải nghiệm khách hàng vượt trội và sự an tâm tuyệt đối cho mọi nhu cầu chăm sóc thị lực của bạn.

Các câu hỏi về bọng mắt?

1. Ăn gì để giảm bọng mắt

Bạn nên bổ sung thực phẩm giàu Vitamin C, E và Lutein như cam, bông cải xanh hoặc cá hồi. Những dưỡng chất này giúp tăng cường collagen, bảo vệ mạch máu và giảm tích tụ dịch dưới mắt.

2. Bọng mắt bị sưng to và đau có nguy hiểm không?

Có, đây là dấu hiệu nguy hiểm. Tình trạng sưng đau kèm đỏ rực có thể cảnh báo nhiễm trùng hốc mắt hoặc bệnh lý tuyến giáp. Bạn cần đến gặp bác sĩ nhãn khoa ngay để kịp thời điều trị.

3. Trẻ bị bọng mắt dưới thì phải làm sao?

Bạn nên đưa trẻ đi khám bác sĩ để kiểm tra nguyên nhân do dị ứng, thiếu ngủ hay bẩm sinh. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt hoặc áp dụng các mẹo dân gian chưa kiểm chứng.

4. Có thể điều trị bọng mắt bằng nước đá được không

Được, bạn bọc đá viên vào khăn sạch rồi áp nhẹ lên vùng bọng mắt khoảng 5 phút. Hơi lạnh giúp co mạch máu, giảm sưng và làm dịu vùng da nhạy cảm dưới mắt nhanh chóng, hiệu quả.

5. Bọng mắt không nên ăn gì?

Bạn không nên ăn thực phẩm chứa nhiều muối (Natri) và các loại đồ uống có cồn như rượu, bia. Những chất này gây tích trữ nước trong cơ thể, khiến tình trạng bọng mắt trở nên trầm trọng hơn.